TECHNICAL · EFI

عیب‌یابی سیستم انژکتورElectronic Fuel Injection Diagnosis

راهنمای کارخانه‌ای تشخیص ایرادهای سیستم تزریق الکترونیکی سوخت (EFI) در سویل نسل اول؛ از خاموش شدن و سخت روشن شدن تا مصرف سوخت بالا، همراه با نمودارهای عیب‌یابی گام‌به‌گام.

پیش از شروع

آزمون‌های این راهنما با آنالایزر J-25400 و ابزارهای کارخانه‌ای نوشته شده‌اند. پیش از هر کار روی سیستم سوخت، اطلاعیهٔ مهم ایمنی را بخوانید.

تشخیص مشکلاتDiagnosis of problems

نشان راهنمای تشخیص عیب انژکتور الکترونیکی سوخت
نشان راهنمای تشخیص عیب انژکتور الکترونیکی سوخت EFID logo

تشخیص مشکلات DIAGNOSIS OF PROBLEMS

«درخت‌های تصمیم‌گیری» تشخیصی و توضیحات همراه آن‌ها که در این کتابچه آمده‌اند، برای کمک به رفع شکایات مربوط به تمامی خودروهای کادیلاک مجهز به انژکتور سوخت، از سال‌های 1975 تا 1977، طراحی شده‌اند. علائم شکایت به‌طور دقیق تعریف شده‌اند تا فقط محتمل‌ترین خرابی‌ها بررسی شوند و زمان روی قطعاتی که معمولاً باعث این شکایت نمی‌شوند تلف نشود. شکایتی را انتخاب کنید که برای خودرو گویاترین باشد و در «درخت تصمیم» پیش بروید تا مشکل مکان‌یابی شود. مراحل «درخت» که نیازمند آزمایش یا توضیح هستند، بلافاصله پس از هر «درخت تصمیم» شرح داده شده‌اند. توضیحات با شماره‌های داخل پرانتز که با توضیحات شماره‌گذاری‌شده متناظر هستند، به نقاط مربوطهٔ «درخت» ارتباط داده شده‌اند.

در این کتابچه بارها به دستگاه آنالایزر انژکتور الکترونیکی سوخت Electronic Fuel Injection Analyzer J-25400 اشاره خواهد شد. با این حال، استفاده از این ابزار تنها زمانی توصیه می‌شود که تصمیم گرفته شده باشد استفاده از آن ضروری است. برای دستورالعمل‌های آنالایزر به کتابچهٔ سرویس سال مدل مربوطه مراجعه کنید. بسیاری از قطعات را می‌توان با «بررسی‌های سریع» ارائه‌شده در اینجا به‌صورت عملکردی آزمایش کرد.

روش‌های ارائه‌شده در اینجا علاوه بر سیستم EFI، سایر سیستم‌های موتور را نیز در بر می‌گیرند، زیرا بسیاری از شکایات ناشی از عملکرد نادرست این سیستم‌ها هستند و نه لزوماً سیستم EFI.

مدارهای الکتریکی و خلاء برای تمامی خودروهای مجهز به انژکتور سوخت، از 1975 تا 1977، در پایان این کتابچه ارائه شده‌اند تا به تشخیص کمک کنند، زیرا تغییرات کوچکی از سالی به سال دیگر اعمال شده که غالباً بر تشخیص اثر می‌گذارد. هنگامی که بررسی مدارهای خاص لازم باشد، به شمارهٔ مدار (807، 827 و غیره) ارجاع داده خواهد شد. شمارهٔ مدار در شکل‌های 18 تا 22 Figs. 18 through 22 پیش از جدول نمرهٔ سیم و کد رنگ نشان داده شده است.

اطلاعات ارائه‌شده در این کتابچه، دانش تشخیصی سرویس گردآوری‌شده تا امروز را نشان می‌دهد. با این حال، این روش‌ها ممکن است در هر زمان تکمیل یا به‌روزرسانی شوند.

کارت تشخیصی DIAGNOSTIC CARD

همراه با این کتابچه، یک کارت تشخیصی ارائه شده که علائم و علل توضیح داده‌شده در صفحات بعدی را فهرست می‌کند. هدف آن این است که پس از استفادهٔ مکرر از این کتابچه، به‌عنوان یادآوری علل احتمالی یک شرایط شکایت عمل کند. این کارت علل هر وضعیت را به ترتیب افزایشی احتمال خرابی، بر اساس تجربهٔ میدانی، فهرست می‌کند. برای هر علامت، علتی که با شمارهٔ #1 مشخص شده باید نخست بررسی شود، سپس #2، #3 و به همین ترتیب. چون این نمودار تجربهٔ واقعی میدانی را نشان می‌دهد، ترتیب تشخیص ممکن است اندکی با منطقی‌ترین ترتیب ارائه‌شده در این کتابچه تفاوت داشته باشد. تمامی خرابی‌های احتمالی که در ایجاد یک مشکل خاص نقش دارند یا آن را ایجاد می‌کنند، در هر دو شکل تشخیص بررسی می‌شوند. اگر تمامی علل یک علامت خاص بررسی شده باشند و مشکل حل نشده باشد، به احتمال زیاد مشکل نادیده گرفته شده و بازبینی این کتابچه لازم است.

هنگام استفاده از کارت تشخیصی، علامتی از مشکل را انتخاب کنید که دقیق‌ترین توصیف از شرایط خودرو باشد. برای تعمیرکار مهم است که خودش مشکل را ارزیابی کند تا مشکل و شدت آن را تجربه کند. اگر ممکن است، در مورد مشکلات متناوب حتماً با صاحب خودرو صحبت کنید، زیرا او بهترین اطلاعات را دربارهٔ اینکه دقیقاً چه زمانی این مشکل رخ می‌دهد دارد.

تعاریف علائم SYMPTOM DEFINITIONS

به دلیل علائم شکایت خاصی که ارائه شده‌اند، مهم است تعاریف و مخفف‌های زیر بازبینی و درک شوند:

  • خاموش شدن Stalls - موتور از کار می‌ایستد. ممکن است در دور آرام یا حین رانندگی رخ دهد.
  • بارگذاری بیش از حد Loads-Up - موتور به دلیل مخلوط بیش از حد غنی، بدسوزی می‌کند. معمولاً در حالت موتور سرد رخ می‌دهد و اغلب با دود سیاه از اگزوز همراه است.
  • دور آرام ناهموار Rough Idle - موتور در دور آرام به‌طور نامنظم کار می‌کند. اگر شدید باشد، ممکن است باعث لرزش خودرو شود.
  • تأخیر در شتاب‌گیری از حالت سکون Tip In Stumble - تأخیر در پاسخ موتور هنگام شتاب‌گیری از دور آرام با خودرو در حالت توقف.
  • بدسوزی Misfire - عملکرد ناهموار موتور به دلیل عدم احتراق در یک یا چند سیلندر.
  • تأخیر در پاسخ Hesitation - تأخیر در پاسخ موتور هنگام شتاب‌گیری از حالت کروز یا دریچه گاز ثابت.
  • افت قدرت موقت Sag - موتور در ابتدا پاسخ می‌دهد، سپس افت یا کاهش سرعت پیدا می‌کند و سپس بازیابی می‌شود. اگر شدید باشد ممکن است باعث خاموشی موتور شود.
  • نوسان قدرت Surges - تغییر قدرت موتور تحت دریچه گاز ثابت یا حالت کروز. حسی مانند تند و کند شدن خودرو بدون تغییر در موقعیت پدال گاز ایجاد می‌کند. می‌تواند در هر سرعتی رخ دهد.
  • عملکرد کند و ضعیف Sluggish - موتور قدرت محدودی تحت بار یا در سرعت بالا ارائه می‌دهد. به همان سرعت معمول شتاب نمی‌گیرد؛ سرعت زیادی هنگام بالا رفتن از سربالایی از دست می‌دهد؛ یا سرعت نهایی کمتری نسبت به حالت عادی دارد.
  • مصرف سوخت ضعیف Poor Fuel Economy - مسافت پیموده‌شده با هر واحد بنزین به‌طور قابل توجهی کمتر از میانگین برای ترکیب خودرو و سیستم انتقال قدرت مورد نظر است.
  • قطع موتور Cuts Out - از دست رفتن موقت و کامل قدرت. موتور در فواصل تیز و نامنظم قطع می‌شود. ممکن است به‌طور مکرر یا متناوب رخ دهد. معمولاً تحت شتاب‌گیری شدید بدتر می‌شود.

مخفف‌ها ABBREVIATIONS

  • TPS - سوئیچ موقعیت دریچه گاز (همچنین سوئیچ غنی‌سازی شتاب‌گیری نامیده می‌شود) Throttle Position Switch (also called Acceleration Enrichment Switch)
  • FIV - سوپاپ دور آرام سریع Fast Idle Valve
  • AE - غنی‌سازی شتاب‌گیری Acceleration Enrichment
  • ECU - واحد کنترل الکترونیکی Electronic Control Unit
  • WOT - دریچه گاز کاملاً باز Wide Open Throttle
  • OCT - دریچه گاز کاملاً بسته Off Closed Throttle
  • HEI - جرقه‌زنی پرانرژی High Energy Ignition
  • EGR - بازگردانی گاز اگزوز Exhaust Gas Recirculation
  • BPEGR - EGR با فشار برگشتی Back Pressure EGR
  • EEC - کنترل تبخیر سوخت Evaporative Emission Control
  • EFI - انژکتور الکترونیکی سوخت Electronic Fuel Injection
  • MAP - سنسور فشار مطلق منیفولد Manifold Absolute Pressure (Sensor)

خاموش شدن پس از استارت - سردStalls after start - Cold

این وضعیت به شرایطی گفته می‌شود که موتور سرد است و پس از استارت، بلافاصله یا هنگام تلاش برای حرکت خودرو خاموش می‌شود.

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید تأیید وجود شرایط شکایت و مشاهدهٔ شدت آن باشد. بدیهی است که یک شکایت مربوط به حالت سرد فقط زمانی قابل مشاهده است که موتور سرد باشد.

2. فشار سوخت نرمال در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است. فشار سوختی که پایین است یا هنگام استارت خودرو نرمال بوده اما با بروز خاموشی افت می‌کند، می‌تواند مشکل الکتریکی یا مشکل سیستم سوخت باشد. برای رد کردن جنبه‌های الکتریکی، خاموشی را با آنالایزر Analyzer J-25400 در مرحلهٔ 20 (پایش) تکرار کنید و چراغ‌های سنسور سرعت، پمپ سوخت، گروه 1 و 2، و روشن بودن جرقه را مشاهده کنید. عملکرد صحیح چراغ‌های نشانگر به‌شرح زیر است:

  1. چراغ‌های تریگر Trigger lights - این چراغ‌ها اتصال ایجادشده توسط هر مجموعه از کنتاکت‌های سنسور سرعت را نشان می‌دهند. چراغ‌ها باید به‌طور متناوب با شدت یکسان و ریتم ثابت روشن و خاموش شوند. خاموش بودن یک چراغ، چشمک دوگانه، یا چشمک پرنور یا ضعیف نشان‌دهندهٔ خرابی سنسور سرعت است.
  2. چراغ‌های گروه Group lights - هر یک از این چراغ‌ها یک پالس از یک گروه انژکتور را نشان می‌دهند. چراغ‌ها در پاسخ به همان سیگنال خروجی ECU که گروه انژکتور را فعال می‌کند چشمک می‌زنند. باید مانند چراغ‌های تریگر عمل کنند.
  3. چراغ پمپ سوخت Fuel pump lamp - این چراغ وجود سیگنال خروجی ECU که پمپ‌های سوخت را فعال می‌کند نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان موتور روشن است، روشن باشد.
  4. چراغ روشن بودن جرقه Ignition ON light - این چراغ دریافت برق به ECU از سوئیچ جرقه را نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان سوئیچ جرقه روشن است، روشن باشد.

اگر تمامی چراغ‌ها با بروز خاموشی به‌طور عادی عمل کنند، سیستم سوخت را همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 شرح داده شده تشخیص دهید. اگر عیبی یافت نشد، ECU را تعویض کرده و دوباره آزمایش کنید.

3. یک FIV «قفل‌شده» شرایطی است که کلیپ نگه‌دارنده زیر نشیمنگاه «قفل» می‌شود و در نتیجه سوپاپ را در حالت بسته نگه می‌دارد، شکل 2 Fig. 2. برای بررسی این وضعیت، سوپاپ را باز کرده و به‌صورت چشمی بازرسی کنید.

توجه — NOTE

مادهٔ سفیدرنگی که در پایین گرم‌کن یافت می‌شود، یک ترکیب انتقال حرارت است و نشان‌دهندهٔ خرابی گرم‌کن نیست.

یک FIV قفل‌شده می‌تواند در نتیجهٔ خرابی المنت گرم‌کننده یا باز کردن سوپاپ رخ دهد.

4. یک سوپاپ دور آرام سریع سالم باید تحت آزمایش‌های الکتریکی توصیف‌شده برای آنالایزر Analyzer J-25400 قرار گیرد.

5. در حین عملکرد سرد، سیگنال سنسور دمای مایع خنک‌کننده (مقاومت پایین) توسط ECU برای ایجاد پهنای پالس غنی‌تر استفاده می‌شود. مقاومت سنسور را می‌توان با آنالایزر Analyzer J-25400 در مرحلهٔ 10 یا با یک VOM (ولت-اهم‌متر) در محل کانکتور تعیین کرد. اگر مقدار مقاومت با مقادیر نشان‌داده‌شده در شکل 3 Fig. 3 مطابقت نداشته باشد، سنسور معیوب است.

6. اگر سنسور سالم باشد، همچنان لازم است اطمینان حاصل شود که سیگنال مقاومتی به ECU می‌رسد. این کار را می‌توان با آنالایزر Analyzer J-25400 یا با پروب کردن ترمینال‌های «D» و «G» کانکتور 9 راههٔ قرمز با VOM انجام داد. این مقدار باید با مقدار اندازه‌گیری‌شده در سنسور یکسان باشد.

7. نشتی در شیلنگ MAP سیگنال دریافتی توسط ECU را تغییر می‌دهد و ممکن است به اندازه‌ای شدید باشد که باعث خاموشی شود. برای بررسی شیلنگ MAP، شیلنگ را از بدنهٔ دریچه گاز جدا کرده و یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به شیلنگ متصل کنید. خلائی معادل 15" در شیلنگ ایجاد کنید و افت آن را بررسی کنید.

شیلنگ MAP همچنین باید از نظر پیچ‌خوردگی یا انسداد در بدنهٔ دریچه گاز، ECU و در قسمتی از هارنس که لولهٔ نایلونی از کنار منیفولد اگزوز عبور می‌کند بررسی شود. اگر تا این مرحله عیبی یافت نشده، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

یک شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که مطابق با استاندارد GM Spec. 6107M باشد، تعمیر کرد.

نمودار تشخیص عیب خاموش شدن پس از استارت در حالت سرد
نمودار تشخیص عیب — خاموش شدن پس از استارت - سرد figure 02 — Stalls after start - Cold

خاموش شدن پس از استارت - گرم یا خاموشی گرمStall after start - Hot or hot stall

تشخیص زیر شرایطی را پوشش می‌دهد که در آن موتور بلافاصله یا هنگام تلاش برای حرکت خودرو با موتور گرم تا بسیار گرم خاموش می‌شود. این وضعیت با حالتی که موتور حین رانندگی، مثلاً در ترافیک یا هنگام خروج از بزرگراه خاموش می‌شود، متفاوت است.

1. یک علت اصلی این وضعیت، دور آرام پایین ناشی از تجمع رسوبات روی دریچه‌های گاز و مسیر بای‌پس دور آرام است. دور آرام باید پیش از هرگونه تشخیص بیشتر روی 650 RPM (600 RPM در مدل‌های 1975-1976 C و E) تنظیم شود.

2. فشار سوخت نرمال در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است. فشار پایین را به‌راحتی می‌توان همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 شرح داده شده تشخیص داد. فشار سوختی که پایین است یا هنگام استارت خودرو نرمال بوده اما با بروز خاموشی افت می‌کند، می‌تواند مشکل الکتریکی یا مشکل سیستم سوخت باشد. برای رد کردن جنبه‌های الکتریکی، خاموشی را با آنالایزر Analyzer J-25400 در مرحلهٔ 20 (پایش) تکرار کنید و چراغ‌های سنسور سرعت، پمپ سوخت، گروه 1 و 2، و روشن بودن جرقه را مشاهده کنید. عملکرد صحیح چراغ‌های نشانگر به‌شرح زیر است:

  1. چراغ‌های تریگر Trigger lights - این چراغ‌ها اتصال ایجادشده توسط هر مجموعه از کنتاکت‌های سنسور سرعت را نشان می‌دهند. چراغ‌ها باید به‌طور متناوب با شدت یکسان و ریتم ثابت روشن و خاموش شوند. خاموش بودن یک چراغ، چشمک دوگانه، یا چشمک پرنور یا ضعیف نشان‌دهندهٔ خرابی سنسور سرعت است.
  2. چراغ‌های گروه Group lights - هر یک از این چراغ‌ها یک پالس از یک گروه انژکتور را نشان می‌دهند. چراغ‌ها در پاسخ به همان سیگنال خروجی ECU که گروه انژکتور را فعال می‌کند چشمک می‌زنند. باید مانند چراغ‌های تریگر عمل کنند.
  3. چراغ پمپ سوخت Fuel pump lamp - این چراغ وجود سیگنال خروجی ECU که پمپ‌های سوخت را فعال می‌کند نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان موتور روشن است، روشن باشد.
  4. چراغ روشن بودن جرقه Ignition ON light - این چراغ دریافت برق به ECU از سوئیچ جرقه را نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان سوئیچ جرقه روشن است، روشن باشد.

اگر تمامی چراغ‌ها با بروز خاموشی به‌طور عادی عمل کنند، سیستم سوخت را همان‌طور که در صفحات مربوطه شرح داده شده تشخیص دهید. اگر عیبی یافت نشد، ECU را تعویض کرده و دوباره آزمایش کنید.

3. دود سیاه از اگزوز بدیهتاً نشان‌دهندهٔ مخلوط بیش از حد غنی است. در سویل‌های سال 1976، هنگام بروز خاموشی، شیلنگ تخلیهٔ کنیستر تبخیری Evaporative Canister Purge Hose را از کنیستر جدا کنید. اگر خاموشی متوقف شود و دور آرام هموارتر شود، مقدار زیادی تخلیه در حال انجام بوده است. نرخ تخلیه را می‌توان با ساخت و نصب یک محدودکنندهٔ .0625 در شیلنگ، همان‌طور که در شکل 4 Fig. 4 نشان داده شده، کاهش داد.

4. نشتی در شیلنگ MAP سیگنال دریافتی توسط ECU را تغییر می‌دهد و ممکن است به اندازه‌ای شدید باشد که باعث خاموشی شود. برای بررسی شیلنگ MAP، شیلنگ را از بدنهٔ دریچه گاز جدا کرده و یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به شیلنگ متصل کنید. خلائی معادل 15" در شیلنگ ایجاد کنید و افت آن را بررسی کنید.

شیلنگ MAP همچنین باید از نظر پیچ‌خوردگی یا انسداد در بدنهٔ دریچه گاز، ECU و در قسمتی از هارنس که لولهٔ نایلونی از کنار منیفولد اگزوز عبور می‌کند بررسی شود. اگر تا این مرحله عیبی یافت نشده، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

یک شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که مطابق با استاندارد GM Spec. 6107M باشد، تعویض کرد.

5. نشتی در شیلنگ MAP سیگنال دریافتی توسط ECU را تغییر می‌دهد و ممکن است به اندازه‌ای شدید باشد که باعث خاموشی شود. برای بررسی شیلنگ MAP، شیلنگ را از بدنهٔ دریچه گاز جدا کرده و یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به شیلنگ متصل کنید. خلائی معادل 15" در شیلنگ ایجاد کنید و افت آن را بررسی کنید.

شیلنگ MAP همچنین باید از نظر پیچ‌خوردگی یا انسداد در بدنهٔ دریچه گاز، ECU و در قسمتی از هارنس که لولهٔ نایلونی از کنار منیفولد اگزوز عبور می‌کند بررسی شود.

یک شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که مطابق با استاندارد GM Spec. 6107M باشد، تعمیر کرد.

6. انژکتورها می‌توانند به‌قدری کثیف شوند که باعث خاموشی رقیق شوند، و تنها روش تعیین این وضعیت بازرسی چشمی است. شکل 5 Fig. 5 نمونه‌هایی از نوک انژکتورهای کثیف را نشان می‌دهد. اگر بازرسی، انژکتور کثیفی را نشان ندهد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

با این حال، اگر انژکتورهای کثیف کشف شدند، روش تمیزکاری زیر توصیه می‌شود:

  1. کلاهک پلاستیکی اطراف نوک انژکتور را با انبردست تخت، با کشیدن و پیچاندن همزمان، جدا کنید. (فقط نیروی گیرش متوسط لازم است.)
  2. اگر آلودگی وجود دارد، ¼ اینچ از «کاندیشنر فلزی» Metal Conditioner (مانند Dupont 5717-S یا معادل آن)، که طبق دستورالعمل به‌درستی مخلوط شده، در یک لیوان بریزید. (کاندیشنر فلزی در اکثر تعمیرگاه‌های بدنه استفاده می‌شود.)
  3. با دقت بسیار زیاد (تا نوک سوزن انژکتور آسیب نبیند) فقط نوک انژکتورها را در حلال قرار دهید.
  4. انژکتورها را دقیقاً 30 دقیقه خیس کنید.
  5. انژکتورها را از حلال خارج کرده و نوک آن‌ها را با الکل بشویید.
  6. الکل را با هوای فشرده خشک کنید.
  7. طرفین نوک سوزن و دهانهٔ سوزن انژکتور را با ذره‌بین دوباره بازرسی کنید؛ تمامی آلودگی باید برطرف شده باشد. در غیر این صورت، 15 دقیقهٔ دیگر خیس کنید. (انژکتورها را بیش از زمان لازم برای رفع کامل آلودگی خیس نکنید، و در هیچ شرایطی بیش از 1 ساعت.)
  8. کلاهک پلاستیکی را با حرکت پیچشی برای شروع نصب، دوباره نصب کنید. انتهای کلاهک پلاستیکی را روی سطح چوبی صاف بزنید تا کلاهک به‌درستی در پایه بنشیند. کلاهک نامرتب می‌تواند باعث دور آرام ناهموار شود و بر رانندگی اثر بگذارد. در صورت آسیب، از کلاهک نو استفاده کنید.
  9. انژکتورها را در خودرو نصب کنید. بلافاصله خودرو را روشن کرده و به مدت پنج (5) دقیقه در شرایط رانندگی مختلف کار کنید.

7. نشتی خلاء در برخی نقاط سیستم می‌تواند به‌قدری شدید باشد که باعث خاموشی رقیق شود. برای یافتن نشتی، روغن بپاشید یا در محل‌های زیر به دنبال صدای نشتی باشید:

  1. بدنهٔ دریچه گاز به منیفولد ورودی.
  2. منیفولد ورودی به سرسیلندر.
  3. انژکتور به منیفولد ورودی (اورینگ O-ring)
توجه — NOTE

بازرسی چشمی گاهی می‌تواند برای این منظور استفاده شود.

مسیر صحیح شیلنگ‌های خلاء در شکل‌های 12 تا 17 Figs. 12 thru 17 نشان داده شده است.

توجه — NOTE

منیفولد ورودی متخلخل نیز می‌تواند این وضعیت را ایجاد کند.

8. اگر تا این مرحله عیبی یافت نشده باشد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

نمودار تشخیص عیب خاموش شدن پس از استارت در حالت گرم
نمودار تشخیص عیب — خاموش شدن پس از استارت - گرم یا خاموشی گرم figure 04 — Stall after start - Hot or hot stall

روشن نشدن موتورNo start

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید تأیید وجود شرایط مورد شکایت و اطمینان از عادی بودن سرعت استارت‌زدن (چرخش موتور با استارت) Cranking Speed باشد.

2. اگر موتور در این زمان روشن شود ولی پیش‌تر روشن نمی‌شد (طبق شکایت مالک)، یک اتصال الکتریکی متناوب (قطع و وصل‌شونده) محتمل است. همهٔ سیم‌های کانکتورهای زیر را از نظر محکم و تمیز بودن اتصال بررسی کنید:

  1. سیم فیوزی Fusible Link در ژنراتور (مدار 801) و کانکتورهای مدارهای 827 و 828.
  2. کانکتورهای قرمز، مشکی و آبی در واحد کنترل الکترونیکی ECU و هارنس رابط Jumper Harness (در صورت وجود).
  3. سنسور سرعت Speed Sensor
  4. سنسور دمای مایع خنک‌کننده Coolant Sensor
  5. سیستم جرقه HEI

3. در حین کار در حالت سرد، سیگنال سنسور دمای مایع خنک‌کننده (مقاومت پایین) توسط ECU برای ایجاد پهنای پالس Pulse Width غنی‌تر به کار می‌رود. مقاومت سنسور را می‌توان با آنالایزر Analyzer J-25400 در مرحلهٔ 10، یا با یک VOM (ولت-اهم‌متر) در محل کانکتور تعیین کرد. اگر مقدار مقاومت با مقدار نشان‌داده‌شده در شکل 3 Fig. 3 مطابقت نداشته باشد، سنسور معیوب است.

اگر سنسور سالم باشد، همچنان لازم است اطمینان حاصل شود که سیگنال مقاومتی به ECU می‌رسد. این کار را می‌توان با آنالایزر J-25400 یا با پروب کردن ترمینال‌های «D» و «G» کانکتور 9 راههٔ قرمز با VOM انجام داد. این مقدار باید با مقدار اندازه‌گیری‌شده در سنسور یکسان باشد.

4. مدار 804 یک سیم بنفش نمرهٔ 12 12 purple است که از اتوماتیک استارت Starter Solenoid به ترمینال «B» کانکتور 7 راههٔ مشکی می‌رود و سیگنالی فراهم می‌کند که نشان می‌دهد موتور در حال استارت خوردن است. ECU از این سیگنال برای تغییر به پهنای پالس بزرگ‌تر جهت غنی‌سازی هنگام استارت استفاده می‌کند. اگر این سیگنال دریافت نشود، پهنای پالس عادی ممکن است برای روشن کردن موتور سرد بیش از حد کوتاه باشد. ترمینال «B» کانکتور مشکی را با چراغ تست یا VOM پروب کنید تا وجود این سیگنال در حین استارت‌زدن بررسی شود.

5. نخستین گام تشخیصی در نمودار، عملکرد صحیح پمپ‌های سوخت و مدار آن‌ها را آزمایش می‌کند. با باز کردن سوئیچ جرقه (وضعیت ON)، پمپ‌ها باید به مدت یک ثانیه کار کنند و سپس متوقف شوند. هنگام باز کردن سوئیچ، به این کارکرد یک‌ثانیه‌ای پمپ گوش دهید.

6. کار نکردن پمپ‌های سوخت نشان‌دهندهٔ مشکل در سیستم سوخت است. فیوز پمپ سوخت را بررسی کنید که یا به‌صورت خطی (in-line) در سیم سبز تیرهٔ نمرهٔ 14 14 dark green قرار دارد، یا فیوز 20 آمپری EM در جعبه‌فیوز است. همچنین در خودروهای C مدل 77 77 C-Cars فیوز 20 آمپری «Gages-Trans» را بررسی کنید.

7. اگر فیوز سالم است ولی پمپ‌ها کار نمی‌کنند، در طول دورهٔ 1 ثانیه‌ای روشن بودن سوئیچ، وجود ولتاژ را در ترمینال تغذیهٔ پمپ شاسی Chassis Pump با چراغ تست بررسی کنید. اتصالات بدنه (اتصال منفی) پمپ‌های سوخت نیز باید در همین زمان بررسی شود. به شکل‌های 18 تا 22 Figs. 18 through 22 مراجعه کنید.

8. نبودِ ولتاژ در پمپ‌ها ناشی از نبودِ خروجی ECU یا قطعی (مدار باز) در سیم‌کشی است. هنگام خاموش و روشن کردن سوئیچ جرقه، وجود ولتاژ را در ترمینال «C» کانکتور 10 راههٔ آبی (در حالی که کانکتورها همچنان وصل هستند) بررسی کنید. وجود ولتاژ یک‌ثانیه‌ای در اینجا ولی نبود آن در پمپ‌ها، محل قطعی را به سیم‌کشی بین ECU و پمپ‌ها محدود می‌کند. برای محل کانکتورها به شکل‌های 18 تا 22 Figs. 18 through 22 مراجعه کنید.

نبودِ ولتاژ در ترمینال «C» نشان‌دهندهٔ مشکل در ECU یا سیم تغذیهٔ ECU است. ترمینال «F» کانکتور 10 راههٔ آبی را از نظر وجود ولتاژ پروب کنید (کانکتورها همچنان وصل باشند). نبودِ ولتاژ در اینجا، قطعی را به سیم قهوه‌ای نمرهٔ 16 16 brown و سیم فیوزی محدود می‌کند. اما وجود ولتاژ ورودی به ECU (پین «F») و نبودِ ولتاژ خروجی (پین «C») نشان‌دهندهٔ خرابی ECU یا نرسیدن تغذیهٔ سوئیچ جرقه به ECU است. ترمینال «F» کانکتور مشکی را با سوئیچ جرقه در وضعیت ON از نظر وجود ولتاژ بررسی کنید.

9. اگر پمپ‌ها کار می‌کنند، احتمال وجود یک مشکل متناوب هست که باید پیش از ادامهٔ تشخیص برطرف شود. اتصالات زیر را بررسی کنید:

  1. سیم فیوزی در ژنراتور
  2. کانکتورهای ECU، از جمله کانکتور جداگانهٔ مدار 827. به شکل‌های 18 تا 22 Figs. 18 through 22 مراجعه کنید.
  3. اتصالات و اتصال بدنهٔ پمپ‌های سوخت
  4. سنسور سرعت
  5. سنسور دمای مایع خنک‌کننده

10. اگر پمپ‌ها کار می‌کنند، می‌توان با یک بررسی سریع مشخص کرد که آیا سوخت واقعاً در سیستم پمپاژ می‌شود یا نه. با کمک یک دستیار، هنگام خاموش و روشن کردن سوئیچ جرقه (ON—OFF—ON—OFF)، رگولاتور فشار سوخت Fuel Pressure Regulator یا شیلنگ برگشت را لمس کنید. باید «وزوز» یا لرزشی ناشی از عبور سوخت از رگولاتور احساس شود.

11. نبودِ جریان سوخت می‌تواند ناشی از هر یک از شرایط زیر باشد:

  1. گرفتگی خط رفت (تغذیه) سوخت
  2. گرفتگی خط برگشت سوخت
  3. نبودِ سوخت در باک
  4. گرفتگی صافی سوخت در پمپ داخل باک In-tank Pump

12. بررسی مدار غنی‌سازی شتاب‌گیری Acceleration Enrichment (AE) تأیید می‌کند که ECU قادر به فعال کردن انژکتورها است. برای بررسی سریع این مدار، سوئیچ جرقه را در وضعیت ON قرار دهید و دریچهٔ گاز را به‌آرامی از حالت بسته تا کاملاً باز حرکت دهید. با هر بار تولید پالس AE، انژکتورها باید صدای «کلیک» بدهند.

13. نبودِ پالس‌های AE نشان‌دهندهٔ خرابی در ECU، سیگنال‌های ورودی آن، یا سیم‌کشی خروجی است. همهٔ این سیگنال‌ها را با آنالایزر J-25400 آزمایش کنید.

14. آزمایش‌های قبلی عملکرد صحیح سیستم سوخت را (به اندازه‌ای که برای روشن شدن خودرو کافی باشد) تأیید کرده‌اند. برای بررسی وجود جرقه، یک وایر شمع را جدا کنید، یک ابزار تست جرقه (مانند AC ST12S) به وایر وصل کنید و موتور را استارت بزنید. نبودِ جرقه نشان‌دهندهٔ مشکل در سیستم HEI است که باید طبق شرح کتاب راهنمای تعمیرات Shop Manual سال مربوطه تشخیص داده شود.

15. باقی نمودار تشخیص به تشخیص خرابی‌هایی می‌پردازد که پس از تأیید وضعیت رضایت‌بخش شمع‌ها، به بهترین شکل با آنالایزر J-25400 یافت می‌شوند. شمع‌ها باید از نظر ترک‌خوردگی عایق و چینی (پرسلن) و همچنین دوده‌گرفتگی (آلودگی) به‌دقت بررسی شوند.

16. در این وضعیت، خرابی در ECU، سیگنال‌های ورودی آن یا سیم‌کشی خروجی محتمل است. همهٔ این سیگنال‌ها را با آنالایزر J-25400 آزمایش کنید.

نمودار تشخیص عیب روشن نشدن موتور
نمودار تشخیص عیب — روشن نشدن موتور figure 06 — No Start

سخت روشن شدن - سردHard start - Cold

این وضعیت به حالتی گفته می‌شود که دورهٔ استارت‌زدن به‌طور غیرعادی طولانی است ولی در نهایت خودرو روشن و قابل رانندگی می‌شود. در این تشخیص فرض بر این است که سرعت استارت‌زدن Cranking Speed عادی است.

1. در حین کار در حالت سرد، سیگنال سنسور دمای مایع خنک‌کننده Coolant Sensor (مقاومت پایین) توسط واحد کنترل الکترونیکی ECU برای ایجاد پهنای پالس Pulse Width غنی‌تر به کار می‌رود. مقاومت سنسور را می‌توان با آنالایزر Analyzer J-25400 در مرحلهٔ 10، یا با یک VOM (ولت-اهم‌متر) تعیین کرد. اگر مقدار مقاومت با مقادیر نشان‌داده‌شده در شکل 3 Fig. 3 مطابقت نداشته باشد، سنسور معیوب است.

2. فشار سوخت پایین می‌تواند باعث سخت روشن شدن شود، زیرا مقدار لازم سوخت در مدت باز بودن انژکتور تحویل داده نمی‌شود. فشار سوخت عادی در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است.

3. فشار سوخت پایین نشانهٔ مشکل در تأمین سوخت است. یک صافی سوخت Fuel Filter له‌شده یا گرفته می‌تواند علت آن باشد. صافی را از این نظر بازرسی کنید.

4. منبع دیگر محدودیت در تأمین سوخت می‌تواند خط رفت سوخت Fuel Delivery Line تاخورده یا آسیب‌دیده باشد. تمام طول این خط را بازرسی کنید.

5. از آنجا که تشخیص تا این مرحله نتوانسته دلیلی برای پایین بودن فشار سوخت بیابد، احتمال دهید که مشکل از پمپ یا رگولاتور باشد. با موتور در دور آرام، شیلنگ برگشت سوخت را با فشار ببندید (پنس کنید). این کار همان شیوه‌ای است که رگولاتور با آن فشار ریل سوخت Fuel Rail را بالا می‌برد. اگر فشار دست‌کم تا 46 PSIG افزایش نیابد، پمپ شاسی Chassis Pump معیوب است.

6. فشار سوخت بالا در حالتی که خط برگشت بسته شده است نشان می‌دهد که پمپ شاسی توانایی ایجاد فشارهای بالاتر را دارد، اما رگولاتور فشار سوخت Fuel Pressure Regulator قادر به ایجاد محدودیت نیست و اجازه می‌دهد فشار به باک تخلیه شود. این وضعیت نشان می‌دهد که تعویض رگولاتور لازم است.

توجه — NOTE

اگر فشار پس از رها کردن شیلنگ به حالت عادی بازگردد، این نشان می‌دهد که مادهٔ خارجی‌ای که رگولاتور را از نشیمنگاهش دور نگه داشته بود، موقتاً پاک شده است. اگر این ماده بزرگ‌تر از آن باشد که وارد شیلنگ برگشت شود، در رگولاتور باقی می‌ماند و می‌تواند باعث تکرار این مشکل شود. از آنجا که راهی برای دانستن اندازهٔ آن وجود ندارد، رگولاتور باید در هر صورت تعویض شود.

7. شمع‌های معیوب بدیهتاً باعث سخت روشن شدن می‌شوند. شمع‌ها را باز کنید و به‌ویژه از نظر ترک در عایق چینی (پرسلن) و وضعیت الکترود و همچنین دوده‌گرفتگی بازرسی کنید.

توجه — NOTE

به دلیل ولتاژهای بالایی که سیستم جرقه HEI تولید می‌کند، عایق‌های ترک‌خورده معمولاً روی اسیلوسکوپ Oscilloscope نمایان نمی‌شوند.

نمودار تشخیص عیب سخت روشن شدن در حالت سرد
نمودار تشخیص عیب — سخت روشن شدن در حالت سرد figure 08 — Hard Start - Cold

سخت روشن شدن - داغHard start - Hot

این وضعیت به حالتی گفته می‌شود که دورهٔ استارت‌زدن به‌طور غیرعادی طولانی است ولی در نهایت خودرو روشن و قابل رانندگی می‌شود. در این تشخیص فرض بر این است که سرعت استارت‌زدن Cranking Speed عادی است.

1. از آنجا که برای بازتولید این مشکل موتور باید داغ باشد، خودرو باید تا داغ شدن موتور رانده شود یا در دور آرام کار کند. گاهی برای بروز این وضعیت، دمای محیط بالا نیز لازم است.

2. یک علت اصلی این وضعیت، دور آرام پایین ناشی از تجمع کثیفی روی دریچه‌های گاز Throttle Valves و مسیر بای‌پس دور آرام Idle Bypass Passage است. دور آرام باید پیش از هرگونه تشخیص بیشتر روی 650 RPM (600 RPM در مدل‌های 1975-1976 C و E) تنظیم شود.

3. در سویل‌های سال 1976، شیلنگ تخلیهٔ کنیستر تبخیری Evaporative Canister Purge Hose را از کنیستر جدا کنید و موتور را استارت بزنید. اگر روشن شدن بهتر شد و دور آرام هموار شد، تخلیهٔ (پرج) بیش از حد در حال انجام بوده است. نرخ تخلیه را می‌توان با ساخت و نصب یک محدودکنندهٔ .0625” در شیلنگ، همان‌طور که در شکل 4 Fig. 4 نشان داده شده، کاهش داد.

4. عملکرد سنسور سرعت Speed Sensor را در حین استارت‌زدن روی آنالایزر Analyzer مشاهده کنید. چراغ‌های «تریگر» Trigger اتصالی را که هر مجموعه از کنتاکت‌های سنسور سرعت برقرار می‌کند نشان می‌دهند. این چراغ‌ها باید با شدت یکسان و ریتم ثابت روشن و خاموش شوند. خاموش بودن یک چراغ، چشمک دوگانه، یا چشمک پرنور یا کم‌نور نشان‌دهندهٔ خرابی سنسور سرعت است.

5. فشار سوخت پایین می‌تواند با کاهش مقدار سوخت تزریق‌شده در مدت باز بودن انژکتور، باعث سخت روشن شدن شود.

6. فشار سوخت پایین نشان‌دهندهٔ گرفتگی در خط رفت سوخت Fuel Delivery Line است. تمام طول آن را از نظر تاخوردگی یا آسیب بازرسی کنید.

7. حتی با فشار سوخت عادی در حین استارت‌زدن، یک نشتی داخلی در سیستم ممکن است در دمای محیط بالا باعث تشکیل بخار در ریل‌های سوخت Fuel Rails شود. این وضعیت باعث طولانی شدن دورهٔ استارت‌زدن می‌شود، زیرا هنگام روشن کردن مجدد موتور، سوخت خنک باید از باک پمپ شود تا جایگزین بخار گردد.

با موتور خاموش، فشار در ریل‌ها نباید در 2 دقیقه بیش از 5 psi افت کند. افت فشار نشان‌دهندهٔ نشتی در سیستم سوخت است. سیستم سوخت را همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 Pages 44 through 49 شرح داده شده تشخیص دهید.

8. نقص در سیستم جرقه به‌راحتی می‌تواند مشکل روشن شدن در حالت داغ ایجاد کند. سیستم HEI باید طبق شرح کتاب راهنمای تعمیرات Shop Manual سال مربوطه تشخیص داده شود.

اگر مشکل تا این مرحله حل نشده باشد، باید یک واحد کنترل الکترونیکی ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

نمودار تشخیص عیب سخت روشن شدن در حالت داغ
نمودار تشخیص عیب — سخت روشن شدن در حالت داغ figure 10 — Hard Start - Hot

خاموش شدن حین رانندگی - روشن شدن فوری مجددStalls while driving - Immediate restart

خاموش شدن حین رانندگی — روشن شدن فوری مجدد (متناوب) STALLS WHILE DRIVING — IMMEDIATE RESTART (INTERMITTENT)

1. مشکلات متناوب (گاه‌به‌گاه) به آسان‌ترین شکل با آنالایزر Analyzer J-25400 که نصب شده و در مرحلهٔ 20 (پایش، monitor) کار می‌کند تشخیص داده می‌شوند. در این وضعیت، آنالایزر صرفاً در مدار قرار دارد و رویدادها را هم‌زمان با وقوع، از طریق چراغ‌ها و نمایشگر دیجیتال نشان می‌دهد. همچنین مفید است که بتوان فشار سوخت را در شرایط رانندگی مشاهده کرد. این کار با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C Charging Line به گیج فشار با یک آداپتور مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42x4) انجام می‌شود. یک گیج خلاء باید به‌صورت سه‌راهی در خط خلاء رگولاتور فشار سوخت Fuel Pressure Regulator قرار گیرد. شیلنگ‌ها را به بیرون از محفظهٔ موتور و تا جایی هدایت کنید که گیج‌ها از داخل خودرو قابل خواندن باشند.

توجه — NOTE

این شیلنگ با طول اضافی فقط باید برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمایش سیستم سوخت باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر J-25400 عرضه می‌شود استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نمی‌کند.

2. با خودرو رانندگی کنید و هنگام بروز خاموشی، چراغ‌های نشانگر آنالایزر را زیر نظر داشته باشید. عملکرد صحیح چراغ‌های نشانگر به‌شرح زیر است:

  1. چراغ‌های تریگر Trigger lights - این چراغ‌ها اتصالی را که هر مجموعه از کنتاکت‌های سنسور سرعت Speed Sensor برقرار می‌کند نشان می‌دهند. چراغ‌ها باید به‌طور متناوب (یکی در میان) با شدت یکسان و ریتم ثابت روشن و خاموش شوند. خاموش بودن یک چراغ، چشمک دوگانه، یا چشمک پرنور یا کم‌نور نشان‌دهندهٔ خرابی سنسور سرعت است.
  2. چراغ‌های گروه Group lights - هر یک از این چراغ‌ها یک پالس از یک گروه انژکتور را نشان می‌دهد. چراغ‌ها در پاسخ به همان سیگنال خروجی واحد کنترل الکترونیکی ECU که گروه انژکتور را فعال می‌کند چشمک می‌زنند. این چراغ‌ها باید مانند چراغ‌های تریگر عمل کنند.
  3. چراغ پمپ سوخت Fuel pump lamp - این چراغ وجود سیگنال خروجی ECU را که پمپ‌های سوخت را برق‌دار می‌کند نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان که موتور روشن است، روشن باشد.
  4. چراغ روشن بودن سوئیچ جرقه Ignition ON light - این چراغ دریافت برق توسط ECU از سوئیچ جرقه را نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان که سوئیچ جرقه در وضعیت ON است، روشن باشد.

3. مهم است به یاد داشته باشید که چراغ‌های تریگر و گروه با یکدیگر مرتبط‌اند، به این معنا که اگر تریگر سیگنال نادرستی بدهد، چراغ‌های گروه معمولاً علامت مشابهی نشان خواهند داد. برای مثال، اگر تریگر یک مجموعه از کنتاکت‌ها را نبندد، ECU یک گروه از انژکتورها را فعال نخواهد کرد. این یک خرابی در تریگر است و ایرادی در ECU وجود ندارد. اما اگر چراغ‌های گروه با وجود نشانه‌های عادی از سنسور سرعت، خرابی را نشان دهند، خرابی ECU محتمل است.

4. تنظیم مرزی (نزدیک به حد) سوئیچ جرقه می‌تواند سیگنال روشن بودن سوئیچ Ignition ON (مدار 828) را از ECU قطع کند. این تنظیم را طبق شرح کتاب راهنمای تعمیرات Shop Manual سال مربوطه بررسی کنید.

5. افت لحظه‌ای فشار سوخت معمولاً ناشی از یک اتصال شل در مدار پمپ سوخت است. اتصالات مدارهای 827، 120 و 802 و همچنین اتصالات بدنه را بررسی کنید. به شکل‌های 18 تا 22 Figs. 18 thru 22 مراجعه کنید.

6. اتصالات الکتریکی ضعیفی که می‌توانند باعث این وضعیت شوند عبارت‌اند از:

  1. سیم‌های اتصال بدنه در محل گلگیر داخلی Fenderwell یا براکت انژکتور.
  2. سیم فیوزی Fusible Link در ژنراتور.
  3. سیگنال روشن بودن سوئیچ Ignition ON (مدار 828).
  4. تنظیم نادرست سوئیچ جرقه.
  5. سیم قرمز نمرهٔ 12 12 red به سیستم جرقه HEI.
نمودار تشخیص عیب خاموش شدن حین رانندگی با روشن شدن فوری مجدد
نمودار تشخیص عیب — خاموش شدن حین رانندگی، روشن شدن فوری مجدد figure 12 — Stalls While Driving - Immediate Restart

خاموش شدن حین رانندگی - عدم روشن شدن فوری مجددStalls while driving - No immediate restart

خاموش شدن حین رانندگی — عدم روشن شدن فوری مجدد (متناوب) STALLS WHILE DRIVING — NO IMMEDIATE RESTART (INTERMITTENT)

1. مشکلات متناوب (گاه‌به‌گاه) به آسان‌ترین شکل با آنالایزر Analyzer J-25400 که نصب شده و در مرحلهٔ 20 (پایش، monitor) کار می‌کند تشخیص داده می‌شوند. در این وضعیت، آنالایزر صرفاً در مدار قرار دارد و رویدادها را هم‌زمان با وقوع، از طریق چراغ‌ها و نمایشگر دیجیتال نشان می‌دهد. همچنین مفید است که بتوان فشار سوخت را در شرایط رانندگی مشاهده کرد. این کار با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C Charging Line به گیج فشار با یک آداپتور مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42x4) انجام می‌شود. یک گیج خلاء باید به‌صورت سه‌راهی در شیلنگ خلاء رگولاتور فشار سوخت Fuel Pressure Regulator قرار گیرد. شیلنگ‌ها را به بیرون از محفظهٔ موتور و تا جایی هدایت کنید که گیج‌ها از داخل خودرو قابل خواندن باشند.

توجه — NOTE

این شیلنگ با طول اضافی فقط باید برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمایش سیستم سوخت باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر J-25400 عرضه می‌شود استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نمی‌کند.

2. با خودرو رانندگی کنید و هنگام بروز خاموشی، چراغ‌های نشانگر آنالایزر را زیر نظر داشته باشید. عملکرد صحیح چراغ‌های نشانگر به‌شرح زیر است:

  1. چراغ‌های تریگر Trigger lights - این چراغ‌ها اتصالی را که هر مجموعه از کنتاکت‌های سنسور سرعت Speed Sensor برقرار می‌کند نشان می‌دهند. چراغ‌ها باید به‌طور متناوب (یکی در میان) با شدت یکسان و ریتم ثابت روشن و خاموش شوند. خاموش بودن یک چراغ، چشمک دوگانه، یا چشمک پرنور یا کم‌نور نشان‌دهندهٔ خرابی سنسور سرعت است.
  2. چراغ‌های گروه Group lights - هر یک از این چراغ‌ها یک پالس از یک گروه انژکتور را نشان می‌دهد. چراغ‌ها در پاسخ به همان سیگنال خروجی واحد کنترل الکترونیکی ECU که گروه انژکتور را فعال می‌کند چشمک می‌زنند. این چراغ‌ها باید مانند چراغ‌های تریگر عمل کنند.
  3. چراغ پمپ سوخت Fuel pump lamp - این چراغ وجود سیگنال خروجی ECU را که پمپ‌های سوخت را برق‌دار می‌کند نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان که موتور روشن است، روشن باشد.
  4. چراغ روشن بودن سوئیچ جرقه Ignition ON light - این چراغ دریافت برق توسط ECU از سوئیچ جرقه را نشان می‌دهد. این چراغ باید هر زمان که سوئیچ جرقه در وضعیت ON است، روشن باشد.

3. مهم است به یاد داشته باشید که چراغ‌های تریگر و گروه با یکدیگر مرتبط‌اند، به این معنا که اگر تریگر سیگنال نادرستی بدهد، چراغ‌های گروه معمولاً علامت مشابهی نشان خواهند داد. برای مثال، اگر تریگر یک مجموعه از کنتاکت‌ها را نبندد، ECU به یک گروه از انژکتورها پالس نخواهد داد. این یک خرابی در تریگر است و ایرادی در ECU وجود ندارد. اما اگر چراغ‌های گروه با وجود نشانه‌های عادی از سنسور سرعت، خرابی را نشان دهند، خرابی ECU محتمل است.

4. فشار سوخت عادی در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است.

5. چراغ پمپ سوخت آنالایزر فقط نشان می‌دهد که سیگنال ECU برای فعال کردن پمپ‌های سوخت وجود دارد. برای تأیید اینکه پمپ‌ها واقعاً کار می‌کنند، سوئیچ جرقه را خاموش و روشن کنید (ON—OFF—ON—OFF) و در طول دورهٔ یک‌ثانیه‌ای به صدای کار کردن پمپ سوخت گوش دهید.

6. وجود ولتاژ را در ترمینال تغذیهٔ پمپ سوخت نصب‌شده روی شاسی Chassis Mounted Fuel Pump (سیم سبز) بررسی کنید و اتصالات بدنه را نیز بررسی کنید. نبودِ ولتاژ نشان‌دهندهٔ قطعی (مدار باز) در سیم سبز تیرهٔ نمرهٔ 14 14 dark green بین ECU و پمپ سوخت است. به شکل‌های 18 تا 22 Figs. 18 thru 22 مراجعه کنید.

7. اگر پمپ کار می‌کند ولی فشار سوخت در ریل سوخت Fuel Rail پایین است، پیش از ادامهٔ تشخیص باید احتمال گرفتگی صافی سوخت یا خط تغذیه رد شود. این کار با بازرسی چشمی صافی و خط از نظر تاخوردگی یا آسیب انجام می‌شود.

8. خرابی پمپ داخل باک In-tank Pump می‌تواند تحویل سوخت به پمپ نصب‌شده روی شاسی را متوقف کند و در کار در دمای سرد تا متوسط آشکار نشود. از آنجا که تشخیص خرابی پمپ داخل باک دشوار است، اگر به عملکرد آن مشکوک هستید، پمپ باید تعویض شود.

9. گیر کردن سوپاپ EGR (بازگردانی گازهای اگزوز) در حالت باز می‌تواند مخلوط را تا حدی رقیق کند که دور آرام ناهموار شده و موتور خاموش شود. ورود EGR در حین استارت‌زدن می‌تواند مخلوط سوخت را رقیق کرده و مانع روشن شدن شود.

سیگنالی که سوپاپ EGR را به کار می‌اندازد، در همهٔ خودروها یک سیگنال خلاء پورت‌دار Ported Vacuum است. از آنجا که این سیگنال با دریچه‌های گاز بسته وجود ندارد و تنها زمانی تولید می‌شود که دریچه‌های گاز از مقابل پورت EGR در دهانهٔ دریچه گاز عبور کنند، روشن است که در دور آرام نباید هیچ عملکرد EGR وجود داشته باشد.

برای بررسی این وضعیت، سوپاپ EGR را باز کنید، مجاری منیفولد ورودی را مسدود کنید و موتور را استارت بزنید. در همین زمان می‌توان شیلنگ خلاء EGR را از نظر وجود سیگنال در دور آرام، که نباید وجود داشته باشد، بررسی کرد. اگر خودرو روشن شد، سوپاپ را حسب نیاز تمیز یا تعویض کنید.

10. چراغ پمپ سوخت آنالایزر وجود سیگنال روشن شدن پمپ سوخت از ECU را نشان می‌دهد. خاموش بودن این چراغ نشان می‌دهد که ECU آن را قطع کرده یا سیگنال نادرستی دریافت شده است که به‌طور عادی باعث می‌شود ECU این سیگنال را متوقف کند. مرحلهٔ 2 روش آزمایش با آنالایزر، سیگنال‌های ورودی را بررسی خواهد کرد. اگر مدار سالم باشد، تعویض ECU لازم است.

11. از آنجا که تحلیل‌ها هیچ نشانه‌ای از خرابی سیستم انژکتوری الکترونیکی EFI نشان نداده است، سیستم جرقه مظنون محتملی است. سیستم HEI را طبق شرح کتاب راهنمای تعمیرات Shop Manual مدل‌سال مربوطه تشخیص دهید.

نمودار تشخیص عیب خاموش شدن حین رانندگی بدون روشن شدن فوری مجدد
نمودار تشخیص عیب — خاموش شدن حین رانندگی، عدم روشن شدن فوری مجدد figure 14 — Stalls While Driving - No Immediate Restart

تپق زدن هنگام فشردن پدال گاز (Tip-in)Tip - In stumble

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید ارزیابی مشکل باشد. در مورد مشکلات قابلیت رانندگی Driveability این کار اهمیت ویژه‌ای دارد تا بتوان بهبود قابلیت رانندگی را سنجید.

2. دور آرام پایین و تایمینگ جرقهٔ نادرست Ignition Timing دو علت اصلی این مشکل هستند. این تنظیمات باید پیش از هرگونه تلاش برای تشخیص بیشتر، مطابق مشخصات فنی تنظیم شوند. اگر این تنظیمات نادرست بوده‌اند، یک ارزیابی رانندگی دوباره ممکن است مفید باشد.

3. گیر کردن اهرم‌بندی دریچه گاز Throttle Linkage می‌تواند باعث «گیر کردن» hang-up دریچه گاز شود که بسیار شبیه تپق زدن احساس می‌شود. سطح سایشی پدال گاز، اهرم‌بندی زیر کاپوت و وضعیت کفپوش (گیر کرده زیر پدال یا قرار گرفته روی پدال) را بازرسی کنید. اهمیت کفپوش را نادیده نگیرید، زیرا می‌تواند مانع بازگشت کامل دریچه گاز شود و در نتیجه سنسور موقعیت دریچه گاز TPS نتواند پالس OCT را فراهم کند.

4. عملکرد صحیح TPS را با چرخاندن دریچه گاز از حالت بسته تا کاملاً باز WOT در حالی که سوئیچ جرقه در وضعیت ON است بررسی کنید. انژکتورها باید 21 بار کلیک کنند (همهٔ کلیک‌ها از یک گروه انژکتور خواهند بود). هنگام بستن دریچه گاز نباید کلیک اضافه‌ای شنیده شود.

توجه — NOTE

هنگامی که به WOT می‌رسید، شیر برقی EGR Solenoid (در حالت گرم) کلیک خواهد کرد. این را به‌عنوان پالس غنی‌سازی شتاب‌گیری AE نشمارید.

کمتر از 21 کلیک نشان می‌دهد که تنظیم TPS لازم است. برای تنظیم سوئیچ به‌شرح زیر عمل کنید:

  1. دو پیچ نصب TPS را شل کنید تا سوئیچ بتواند بچرخد.
  2. در حین انجام مراحل c و d، دریچه‌های گاز را محکم در وضعیت دور آرام نگه دارید.
  3. TPS را با دقت در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا به انتهای مسیر (استاپ) برسد.
  4. پیچ‌های نصب TPS را با گشتاور 11 inch-pounds (اینچ-پوند) سفت کنید.
  5. اطمینان حاصل کنید که دریچه‌های گاز تا استاپ دریچه گاز بسته می‌شوند. در غیر این صورت، روش را تکرار کنید.
  6. یک فیلر .020” تهیه کنید و سوئیچ جرقه را در وضعیت ON قرار دهید.
  7. اهرم دریچه گاز را بچرخانید تا اولین کلیک شنیده شود و فیلر را بین اهرم دریچه گاز و پیچ استاپ دور آرام قرار دهید. فیلر باید به‌صورت سفت جا برود یا اصلاً جا نرود (لقی باید کمتر از .020” باشد).
  8. اگر لقی بیش از .020” است، TPS را کمی در جهت عقربه‌های ساعت نسبت به تنظیم فعلی بچرخانید و مراحل f و g را تکرار کنید.
  9. اگر سوئیچ قابل تنظیم نیست، سوئیچ را تعویض کنید.

5. گرفتگی در خط MAP (فشار مطلق منیفولد) سیگنال MAP ارسالی به واحد کنترل الکترونیکی ECU را تغییر می‌دهد. شیلنگ باید از نظر تاخوردگی یا گرفتگی در بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body، ECU و در قسمتی از هارنس که لولهٔ نایلونی از کنار منیفولد اگزوز عبور می‌کند بازرسی شود. شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که مطابق با استاندارد GM spec. 6107 M باشد، تعمیر کرد.

روش دیگر برای بررسی گرفتگی خط این است که شیلنگ موجود را با یک شیلنگ نو (تقریباً هم‌طول شیلنگ موجود) دور بزنید (بای‌پس کنید) و با خودرو رانندگی کنید. بهبود چشمگیر نشان‌دهندهٔ تاخوردگی یا گرفتگی شیلنگ است.

6. اتصالات ضعیفی که احتمالاً باعث این وضعیت می‌شوند عبارت‌اند از:

  1. اتصال بدنهٔ انژکتور در محل گلگیر داخلی Fenderwell یا براکت انژکتور.
  2. کانکتورهای ECU یا هارنس رابط Jumper Harness.
  3. TPS

7. هر وضعیت رقیق یا رقیق لحظه‌ای می‌تواند باعث تپق هنگام فشردن پدال گاز شود. در سیستم انژکتوری الکترونیکی EFI، نبودِ EGR (بازگردانی گازهای اگزوز) یک وضعیت رقیق ایجاد می‌کند. هنگامی که EGR به‌درستی کار می‌کند، مقدار معینی گاز اگزوز بی‌اثر به مخلوط هوا/سوخت هر سیلندر افزوده می‌شود. اگر EGR عمل نکند، فضایی که به‌طور عادی گاز اگزوز اشغال می‌کند با هوای اضافی پر می‌شود، و از آنجا که ECU برای تأمین سوخت اضافی کالیبره نشده است، وضعیت رقیق پدید می‌آید. یک «بررسی سریع» عملکرد سیستم EGR باید به‌شرح زیر انجام شود:

  1. با موتور روشن، دریچه گاز را حرکت دهید. با باز شدن دریچه گاز، دیافراگم باید بالا برود.
  2. با موتور در دور آرام، دیافراگم EGR را با دست باز کنید. دور آرام باید ناهموار شود. اگر کیفیت دور آرام تغییر نکند، مجاری EGR در منیفولد ورودی مسدود است. به مرحلهٔ 9 مراجعه کنید.

8. سیگنالی که سیستم EGR را فعال می‌کند، در همهٔ خودروها یک سیگنال خلاء پورت‌دار Ported Vacuum است. از آنجا که این سیگنال با دریچه‌های گاز بسته وجود ندارد و تنها زمانی تولید می‌شود که دریچه‌های گاز از مقابل پورت EGR در دهانهٔ دریچه گاز عبور کنند، روشن است که این یک سیگنال زمان‌بندی‌شده است. تأخیر در این سیگنال باعث می‌شود EGR در زمان نادرست افزوده شود. رایج‌ترین دلیل تأخیر سیگنال، نشتی در شیلنگ‌های خلاء EGR است. این شیلنگ‌ها و لولهٔ سیگنال مبدل فشار برگشتی Backpressure Transducer را از نظر نشتی بازرسی کنید. اتصالات شیلنگ‌های خلاء در شکل‌های 12 تا 17 Figs. 12 thru 17 نشان داده شده است.

مقدار EGR تحویلی به منیفولد ورودی نیز برای قابلیت رانندگی خوب موتور اهمیت دارد. مقدار EGR متناسب با اندازهٔ دهانهٔ واشر اریفیس‌دار Orifice-Gasket است که بین مبدل و منیفولد قرار دارد، شکل 6 Fig. 6. اندازهٔ اریفیس را می‌توان از روی شکل شیارها، همان‌طور که در شکل 7 Fig. 7 نشان داده شده، تعیین کرد. این شناسایی بدون باز کردن سوپاپ امکان‌پذیر است و باید در همین زمان انجام شود.

9. همان‌طور که در بالا شرح داده شد، زمان‌بندی و مقدار گازهای EGR برای قابلیت رانندگی خوب حیاتی است. اگر «بررسی سریع» نشان‌دهندهٔ انسداد باشد، روش زیر باید انجام شود. علاوه بر این، پس از آنکه در مرحلهٔ 8 «صحیح بودن قطعات» تعیین شد، وضعیت انسداد جزئی نیز باید بررسی شود. بدنهٔ دریچه گاز را باز کنید و موارد زیر را بازرسی کنید:

  1. پورت سیگنال EGR در بدنهٔ دریچه گاز (این همان پورت مستطیلی در گلوگاه سمت راست دریچه گاز است که به نیپل بیرونی در سمت راست آداپتور بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body Adapter متصل است). این پورت را از نظر تجمع رسوب بازرسی کرده و در صورت لزوم تمیز کنید.
  2. مجاری EGR در منیفولد ورودی زیر بدنهٔ دریچه گاز باید عاری از پلیسهٔ ریخته‌گری یا تجمع رسوب باشند که جریان گازهای EGR به گلوگاه‌های دریچه گاز را محدود کند.
  3. واشر پایهٔ بدنهٔ دریچه گاز نیز باید بازرسی شود.

10. دو سوئیچ سنسور سرعت Speed Sensor توسط آهنرباهایی که روی شفت دلکو می‌چرخند بسته می‌شوند. بسته شدن این سوئیچ‌ها سیگنال‌هایی فراهم می‌کند که ECU از آن‌ها برای تعیین اینکه کدام گروه انژکتورها باید برق‌دار شود استفاده می‌کند. اگر سرویس نادرست دلکو Distributor باعث جابه‌جایی آهنرباها شده باشد، وضعیت تپق زدن می‌تواند پدید آید. دلکو را باز کنید و جهت‌گیری آهنرباها را با شکل‌های 8 و 9 Figs. 8 and 9 مقایسه کنید.

سرویس نادرست همچنین می‌تواند منجر به نصب وارونهٔ مجموعهٔ سنسور سرعت شود. در نصب صحیح سنسور، سیم‌ها از بالای سنسور در زیر پوستهٔ دلکو خارج می‌شوند و شمارهٔ قطعه از بیرون قابل مشاهده است.

11. نشتی خلاء در برخی نقاط سیستم می‌تواند به‌قدری شدید باشد که باعث تپق زدن شود. برای یافتن نشتی، روغن بپاشید یا در محل‌های زیر به صدای نشتی گوش دهید:

  1. بدنهٔ دریچه گاز به منیفولد ورودی.
  2. منیفولد ورودی به سرسیلندر.
  3. انژکتور به منیفولد ورودی (اورینگ O-ring).
  4. بدنهٔ دریچه گاز به آداپتور بدنهٔ دریچه گاز.
توجه — NOTE

گاهی می‌توان برای این منظور از بازرسی چشمی استفاده کرد.

مسیر صحیح شیلنگ‌های خلاء در شکل‌های 12 تا 17 Figs. 12 thru 17 نشان داده شده است.

توجه — NOTE

منیفولد ورودی متخلخل نیز می‌تواند باعث این وضعیت شود.

یک نشتی خلاء کوچک در نزدیکی یک سیلندر خاص باعث می‌شود تمام هوای نشتی به نزدیک‌ترین سیلندر کشیده شود. این وضعیت معمولاً در آزمایش توازن سیلندرها Cylinder Balance Test به‌صورت یک سیلندر ضعیف ظاهر می‌شود. این نشانه باید سرنخی برای جست‌وجوی نشتی خلاء در نزدیکی آن سیلندر باشد.

نمودار تشخیص عیب تپق زدن هنگام فشردن پدال گاز
نمودار تشخیص عیب — تپق زدن هنگام فشردن پدال گاز figure 16 — Tip-In Stumble

نوسان دور و حرکت (کارکرد رقیق)Surge (lean operation)

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید ارزیابی مشکل باشد. در مورد مشکلات قابلیت رانندگی Driveability این کار اهمیت ویژه‌ای دارد تا بتوان بهبود قابلیت رانندگی را سنجید.

2. اتصالات ضعیفی که احتمالاً باعث این وضعیت می‌شوند عبارت‌اند از:

  1. اتصال بدنهٔ انژکتور در محل گلگیر داخلی Fenderwell یا براکت انژکتور.
  2. کانکتورهای واحد کنترل الکترونیکی ECU یا هارنس رابط Jumper Harness.
  3. انژکتورها.
  4. سنسور سرعت Speed Sensor.

3. هر وضعیت رقیقی می‌تواند باعث نوسان (موج‌دار شدن) حرکت Surge شود. در سیستم انژکتوری الکترونیکی EFI، نبودِ EGR (بازگردانی گازهای اگزوز) یک وضعیت رقیق ایجاد می‌کند. هنگامی که EGR به‌درستی کار می‌کند، مقدار معینی گاز اگزوز بی‌اثر به مخلوط هوا/سوخت هر سیلندر افزوده می‌شود. اگر EGR عمل نکند، فضایی که به‌طور عادی گاز اگزوز اشغال می‌کند با هوای اضافی پر می‌شود، و از آنجا که ECU برای تأمین سوخت اضافی کالیبره نشده است، وضعیت رقیق پدید می‌آید. یک «بررسی سریع» عملکرد سیستم EGR باید به‌شرح زیر انجام شود:

  1. با موتور روشن، دریچه گاز را حرکت دهید. با باز شدن دریچه گاز، دیافراگم باید بالا برود.
  2. با موتور در دور آرام، دیافراگم EGR را با دست باز کنید. دور آرام باید ناهموار شود. اگر کیفیت دور آرام تغییر نکند، مجاری EGR در منیفولد ورودی مسدود است. به روش زیر مراجعه کنید.

سیگنالی که سیستم EGR را فعال می‌کند، در همهٔ خودروها یک سیگنال خلاء پورت‌دار Ported Vacuum است. از آنجا که این سیگنال با دریچه‌های گاز بسته وجود ندارد و تنها زمانی تولید می‌شود که دریچه‌های گاز از مقابل پورت EGR در دهانهٔ دریچه گاز عبور کنند، روشن است که این یک سیگنال زمان‌بندی‌شده است. تأخیر در این سیگنال باعث می‌شود EGR در زمان نادرست افزوده شود. رایج‌ترین دلیل تأخیر سیگنال، نشتی در شیلنگ‌های خلاء EGR است. این شیلنگ‌ها و لولهٔ سیگنال مبدل فشار برگشتی Back-pressure Transducer را از نظر نشتی بازرسی کنید. اتصالات شیلنگ‌های خلاء در شکل‌های 12 تا 17 Figs. 12 thru 17 نشان داده شده است.

مقدار EGR تحویلی به منیفولد ورودی نیز برای قابلیت رانندگی خوب موتور اهمیت دارد. مقدار EGR متناسب با اندازهٔ دهانهٔ واشر اریفیس‌دار Orifice-Gasket است که بین مبدل و منیفولد قرار دارد، شکل 6 Fig. 6. اندازهٔ اریفیس را می‌توان از روی شکل شیارها، همان‌طور که در شکل 7 Fig. 7 نشان داده شده، تعیین کرد. این شناسایی بدون باز کردن سوپاپ امکان‌پذیر است و باید در همین زمان انجام شود. بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body را باز کنید و موارد زیر را بازرسی کنید:

  1. پورت سیگنال EGR در بدنهٔ دریچه گاز (این همان پورت مستطیلی در گلوگاه سمت راست دریچه گاز است که به نیپل بیرونی در سمت راست آداپتور بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body Adapter متصل است). این پورت را از نظر تجمع رسوب بازرسی کرده و در صورت لزوم تمیز کنید.
  2. مجاری EGR در منیفولد ورودی زیر بدنهٔ دریچه گاز باید عاری از پلیسهٔ ریخته‌گری یا تجمع رسوب باشند که جریان گازهای EGR به گلوگاه‌های دریچه گاز را محدود کند.
  3. واشر پایهٔ بدنهٔ دریچه گاز نیز باید بازرسی شود.

4. گیج‌های فشار سوخت و خلاء را نصب کنید و فشار را در حین بروز نوسان مشاهده کنید. این کار با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C Charging Line به گیج فشار با یک آداپتور مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42 x 4) انجام می‌شود. گیج خلاء باید به‌صورت سه‌راهی در خط خلاء رگولاتور فشار سوخت Fuel Pressure Regulator قرار گیرد. شیلنگ را به بیرون از محفظهٔ موتور و تا جایی هدایت کنید که گیج‌ها از داخل خودرو قابل خواندن باشند.

توجه — NOTE

این شیلنگ با طول اضافی فقط باید برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمایش سیستم سوخت باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر Analyzer J-25400 عرضه می‌شود استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نمی‌کند.

5. فشار سوخت پایین زیر بار نشانهٔ مشکل در تأمین سوخت است. یک صافی سوخت Fuel Filter له‌شده یا گرفته می‌تواند علت آن باشد. صافی را از این نظر بازرسی کنید.

6. منبع دیگر محدودیت در تأمین سوخت می‌تواند خط رفت سوخت Fuel Delivery Line تاخورده یا آسیب‌دیده باشد. تمام طول این خط را بازرسی کنید.

7. از آنجا که تشخیص تا این مرحله نتوانسته دلیلی برای پایین بودن فشار سوخت بیابد، احتمال دهید که مشکل از پمپ یا رگولاتور باشد. با موتور در دور آرام، شیلنگ برگشت سوخت را با فشار ببندید (پنس کنید). این کار همان شیوه‌ای است که رگولاتور با آن فشار ریل سوخت Fuel Rail را بالا می‌برد. اگر فشار دست‌کم تا 46 PSIG افزایش نیابد، پمپ شاسی Chassis Pump معیوب است.

8. فشار سوخت بالا در حالتی که خط برگشت بسته شده است نشان می‌دهد که پمپ شاسی توانایی ایجاد فشارهای بالاتر را دارد، اما رگولاتور قادر به ایجاد محدودیت نیست و اجازه می‌دهد فشار به باک تخلیه شود. این وضعیت نشان می‌دهد که تعویض رگولاتور لازم است.

توجه — NOTE

اگر فشار پس از رها کردن شیلنگ به حالت عادی بازگردد، این نشان می‌دهد که مادهٔ خارجی‌ای که رگولاتور را از نشیمنگاهش دور نگه داشته بود، موقتاً پاک شده است. اگر این ماده بزرگ‌تر از آن باشد که وارد شیلنگ برگشت شود، در رگولاتور باقی می‌ماند و می‌تواند باعث تکرار این مشکل شود. از آنجا که راهی برای دانستن اندازهٔ آن وجود ندارد، رگولاتور باید در هر صورت تعویض شود.

9. انژکتورها می‌توانند به‌قدری کثیف شوند که باعث نوسان ناشی از مخلوط رقیق شوند. تنها روش تعیین وضعیت آن‌ها بازرسی چشمی است. شکل 5 Fig. 5 نمونه‌هایی از نوک انژکتورهای کثیف را نشان می‌دهد. اگر بازرسی، انژکتور کثیفی را نشان ندهد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

با این حال، اگر انژکتورهای کثیف یافت شدند، روش تمیزکاری زیر توصیه می‌شود:

  1. کلاهک پلاستیکی اطراف نوک انژکتور را با انبردست تخت، با کشیدن و پیچاندن هم‌زمان، جدا کنید. (فقط نیروی گیرش متوسط لازم است.)
  2. اگر آلودگی وجود دارد، ¼ اینچ از «کاندیشنر فلزی» Metal Conditioner (مانند Dupont 5717-S یا معادل آن) را که طبق دستورالعمل به‌درستی مخلوط شده، در یک لیوان شیشه‌ای بریزید. (کاندیشنر فلزی در بیشتر تعمیرگاه‌های صافکاری و نقاشی استفاده می‌شود.)
  3. با دقت بسیار (تا نوک سوزن انژکتور آسیب نبیند) فقط نوک انژکتورها را در حلال قرار دهید.
  4. انژکتورها را دقیقاً 30 دقیقه خیس کنید.
  5. انژکتورها را از حلال خارج کرده و نوک آن‌ها را با الکل بشویید.
  6. الکل را با هوای فشرده خشک کنید.
  7. کناره‌های نوک سوزن و دهانهٔ سوزن انژکتور را دوباره با ذره‌بین بازرسی کنید؛ همهٔ آلودگی باید برطرف شده باشد. در غیر این صورت، 15 دقیقهٔ دیگر خیس کنید. (انژکتورها را بیش از زمان لازم برای رفع کامل آثار آلودگی خیس نکنید. تحت هیچ شرایطی بیش از 1 ساعت.)
  8. کلاهک پلاستیکی را با حرکت پیچشی برای شروع جا زدن، دوباره نصب کنید. انتهای کلاهک پلاستیکی را روی یک سطح چوبی صاف بزنید تا کلاهک به‌درستی در پایه بنشیند. کلاهکی که درست هم‌راستا نباشد می‌تواند باعث دور آرام ناهموار شود و بر قابلیت رانندگی اثر بگذارد. در صورت آسیب‌دیدگی، از کلاهک نو استفاده کنید.
  9. انژکتورها را دوباره روی خودرو نصب کنید. بلافاصله خودرو را روشن کرده و به مدت پنج (5) دقیقه در شرایط رانندگی مختلف کار کنید.
نمودار تشخیص عیب نوسان ناشی از کارکرد رقیق
نمودار تشخیص عیب — نوسان (کارکرد رقیق) figure 18 — Surge (Lean Operation)

کارکرد غنی - دود سیاه از اگزوزRich operation - Black smoke from the tailpipe

1. اتصال کوتاه در سیم‌های زیر می‌تواند باعث این وضعیت شود:

  1. سنسور دمای مایع خنک‌کننده Coolant Sensor
  2. سنسور دمای هوا Air Sensor
  3. واحد کنترل الکترونیکی ECU و هارنس رابط Jumper Harness

2. نشتی در شیلنگ MAP (فشار مطلق منیفولد) باعث این وضعیت می‌شود، زیرا سیگنال دریافتی توسط ECU را تغییر می‌دهد. برای بررسی شیلنگ MAP، شیلنگ را از بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body جدا کرده و یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به شیلنگ وصل کنید. خلائی معادل 15” در شیلنگ ایجاد کنید و افت آن را بررسی کنید. شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که مطابق با استاندارد GM spec. 6107 M باشد، تعویض کرد.

همچنین شیلنگ خلاء رگولاتور فشار سوخت Fuel Pressure Regulator را بررسی کنید، زیرا نشتی در این خط علاوه بر تغییر سیگنال MAP، فشار سوخت را نیز افزایش می‌دهد.

3. موتور را روشن کنید و دست‌کم 1 دقیقه کار کنید. فشار سوخت بالا باعث کارکرد غنی می‌شود، زیرا با هر بار باز شدن انژکتور مقدار بیشتری سوخت تزریق می‌شود. فشار سوخت عادی در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است.

4. اگر فشار سوخت خودرو بالا باشد، این امر توانایی پمپ شاسی Chassis Pump را ثابت می‌کند و مشکل را به رگولاتور یا شیلنگ برگشت محدود می‌کند. برای بررسی این قطعات، شیلنگ برگشت سوخت را از رگولاتور فشار جدا کنید و یک لوله بین رگولاتور و یک ظرف مناسب قرار دهید. موتور را روشن کنید و فشار سوخت را مشاهده کنید. اگر فشار عادی باشد، عامل محدودیت (شیلنگ برگشت) حذف شده است. اما اگر فشار همچنان بالا باشد، رگولاتور قادر به کنترل فشار نیست.

5. سنسور دمای مایع خنک‌کننده در حالت سرد مقاومت پایینی ارائه می‌دهد. اگر سنسور اتصال کوتاه شده باشد، این مقاومت پایین همچنان به ECU ارسال می‌شود و ECU همچنان پهنای پالس Pulse Width بلند (غنی) ایجاد خواهد کرد. مقاومت سنسور را می‌توان با آنالایزر Analyzer J-25400 در مرحلهٔ 10، یا با یک VOM (ولت-اهم‌متر) در محل کانکتور تعیین کرد. اگر مقدار مقاومت با مقادیر نشان‌داده‌شده در شکل 3 Fig. 3 مطابقت نداشته باشد، سنسور معیوب است.

اگر سنسور سالم باشد، همچنان لازم است اطمینان حاصل شود که سیگنال مقاومتی به ECU می‌رسد. این کار را می‌توان با آنالایزر J-25400 یا با پروب کردن ترمینال‌های «D» و «G» کانکتور 9 راههٔ قرمز با VOM انجام داد. این مقدار باید با مقدار اندازه‌گیری‌شده در سنسور یکسان باشد.

6. نشتی خلاء در بدنهٔ دریچه گاز، همانند شیلنگ نشت‌دار، سیگنال MAP را تغییر می‌دهد. بدنهٔ دریچه گاز را از این نظر بازرسی کنید.

7. انژکتوری که در حالت باز گیر کرده باشد، حتی اگر همهٔ قطعات دیگر به‌طور عادی کار کنند، باعث وضعیت غنی می‌شود. این وضعیت را می‌توان همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 Pages 44 through 49 شرح داده شده تحلیل کرد.

اگر تا این مرحله عیبی یافت نشده باشد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

نمودار تشخیص عیب کارکرد غنی و دود سیاه از اگزوز
نمودار تشخیص عیب — کارکرد غنی، دود سیاه از اگزوز figure 20 — Rich Operation - Black Smoke from the Tailpipe

مکث هنگام شتاب‌گیریHesitation

1. نخستین گام در تشخیص هر مشکل قابلیت رانندگی Driveability باید ارزیابی شدت شکایت باشد.

2. شیلنگ MAP (فشار مطلق منیفولد) گرفته، سیگنال ارسالی به واحد کنترل الکترونیکی ECU را تغییر می‌دهد.

شیلنگ باید از نظر تاخوردگی یا گرفتگی در بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body، ECU و در قسمتی از هارنس که لولهٔ نایلونی از کنار منیفولد اگزوز عبور می‌کند بازرسی شود. تعمیر خط موجود را می‌توان بدون تعویض کل هارنس، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که مطابق با استاندارد GM spec. 6107 M باشد انجام داد. روش دیگر برای بررسی گرفتگی خط این است که شیلنگ موجود را با یک شیلنگ نو (با طولی نزدیک به طول شیلنگ موجود) دور بزنید (بای‌پس کنید) و با خودرو رانندگی کنید. بهبود چشمگیر نشان‌دهندهٔ تاخوردگی یا گرفتگی شیلنگ است.

روش دیگر برای بررسی گرفتگی خط این است که شیلنگ موجود را با یک شیلنگ نو (با طولی نزدیک به طول شیلنگ موجود) دور بزنید (بای‌پس کنید) و با خودرو رانندگی کنید. بهبود چشمگیر نشان‌دهندهٔ تاخوردگی یا گرفتگی شیلنگ است.

3. عملکرد صحیح مکانیزم‌های آوانس گریز از مرکز Centrifugal Advance و آوانس خلائی Vacuum Advance به اندازهٔ تنظیم صحیح تایمینگ اولیه برای قابلیت رانندگی خوب اهمیت دارد. آزمایش زیر برای اثبات این طراحی شده است که این مکانیزم‌ها کم‌وبیش به‌طور عادی کار می‌کنند.

جدول 1 Chart 1 در صفحهٔ 50 نقاطی را فهرست می‌کند که آوانس گریز از مرکز را می‌توان در آن‌ها آزمایش کرد. مشخصات بر حسب دور موتور (RPM) و درجهٔ میل‌لنگ موتور بیان شده‌اند. این آزمایش به آسان‌ترین شکل با یک دورسنج و یک لامپ تایمینگ Timing Light مجهز به آوانس‌سنج Timing Advance Meter انجام می‌شود. آوانس گریز از مرکز باید در حالی بررسی شود که شیلنگ (های) خلاء واحد آوانس خلائی جدا و مسدود شده باشند.

برای بررسی آوانس گریز از مرکز به‌شرح زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام روشن نگه دارید و علامت تایمینگ روی پولی را ببینید. باید مقدار تنظیم اولیه را نشان دهد (طبق برچسب زیر کاپوت). آوانس‌سنج صفر را نشان خواهد داد.
  2. موتور را در 1500 RPM نگه دارید و آوانس‌سنج را تنظیم کنید تا علامت دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. مقدار آوانس را روی آوانس‌سنج بخوانید.
  3. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات جدول 1 Chart 1 در صفحهٔ 50 باشد.
  4. موتور را در 2500 RPM نگه دارید و مرحلهٔ b را تکرار کنید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخص‌شده در جدول 1 Chart 1 در صفحهٔ 50 باشد.

برای بررسی آوانس خلائی به‌شرح زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام، در حالی که شیلنگ (های) آوانس خلائی جدا و مسدود شده‌اند، روشن نگه دارید.
  2. یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به واحد آوانس خلائی وصل کنید و خلاء را تا نخستین نقطهٔ آزمایش نشان‌داده‌شده در جدول 2 Chart 2 در صفحهٔ 51 بالا ببرید. آوانس‌سنج را تنظیم کنید تا علامت تایمینگ دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. مقدار آوانس را روی آوانس‌سنج بخوانید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات جدول 2 Chart 2 در صفحهٔ 51 باشد.
  3. مرحلهٔ b را برای هر نقطهٔ آزمایش در جدول 2 Chart 2 در صفحهٔ 51 تکرار کنید.

4. عملکرد صحیح سنسور موقعیت دریچه گاز TPS را با چرخاندن دریچه گاز از حالت بسته تا کاملاً باز WOT در حالی که سوئیچ جرقه در وضعیت ON است بررسی کنید. انژکتورها باید 21 بار کلیک کنند (همهٔ کلیک‌ها از یک گروه انژکتور خواهند بود). هنگام بستن دریچه گاز نباید کلیک اضافه‌ای شنیده شود.

توجه — NOTE

هنگامی که به WOT می‌رسید، شیر برقی EGR Solenoid (در حالت گرم) کلیک خواهد کرد. این را به‌عنوان پالس غنی‌سازی شتاب‌گیری AE نشمارید.

کمتر از 21 کلیک نشان می‌دهد که تنظیم TPS لازم است. برای تنظیم سوئیچ به‌شرح زیر عمل کنید:

  1. دو پیچ نصب TPS را شل کنید تا سوئیچ بتواند بچرخد.
  2. در حین انجام مراحل f و g، دریچه‌های گاز را محکم در وضعیت دور آرام نگه دارید.
  3. TPS را با دقت در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا به انتهای مسیر (استاپ) برسد.
  4. پیچ‌های نصب TPS را با گشتاور 11 inch-pounds (اینچ-پوند) سفت کنید.
  5. اطمینان حاصل کنید که دریچه‌های گاز تا استاپ دریچه گاز بسته می‌شوند. در غیر این صورت، روش را تکرار کنید.
  6. یک فیلر .020” تهیه کنید و سوئیچ جرقه را در وضعیت ON قرار دهید.
  7. اهرم دریچه گاز را بچرخانید تا اولین کلیک شنیده شود و فیلر را بین اهرم دریچه گاز و پیچ استاپ دور آرام قرار دهید. فیلر باید به‌صورت سفت جا برود یا اصلاً جا نرود (لقی باید کمتر از .020” باشد).
  8. اگر سوئیچ قابل تنظیم نیست، سوئیچ را تعویض کنید.

5. اگر تا این مرحله عیبی یافت نشده باشد، ECU باید به‌صورت آزمایشی تعویض شود.

نمودار تشخیص عیب مکث هنگام شتاب‌گیری
نمودار تشخیص عیب — مکث (تأخیر در شتاب‌گیری) figure 22 — Hesitation

دور آرام ناهموارRough idle

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید ارزیابی شدت شکایت باشد. برای ارزیابی دور آرام ناهموار، حتماً وضعیت دور آرام را با گیربکس در حالت DRIVE مشاهده کنید، زیرا دور آرام در حالت PARK ممکن است کاملاً متفاوت باشد.

2. در سویل‌های سال 1976، شیلنگ تخلیهٔ کنیستر تبخیری Evaporative Canister Purge Hose را از کنیستر جدا کنید و موتور را روشن کنید. اگر دور آرام هموار شد، تخلیهٔ (پرج) بیش از حد در حال انجام بوده است. نرخ تخلیه را می‌توان با ساخت و نصب یک محدودکنندهٔ .0625” در شیلنگ، همان‌طور که در شکل 4 Fig. 4 نشان داده شده، کاهش داد.

3. دور آرام و تایمینگ جرقهٔ Ignition Timing صحیح احتمالاً بیش از هر عامل دیگری بر کیفیت دور آرام اثر دارند. پیش از هرگونه تلاش برای تشخیص بیشتر، دور آرام را روی 650 RPM (600 RPM در مدل‌های 1975-1976 C و E) و تایمینگ جرقه را مطابق مشخصات درج‌شده روی برچسب زیر کاپوت تنظیم کنید.

4. اتصالات الکتریکی ضعیفی که می‌توانند باعث دور آرام ناهموار شوند عبارت‌اند از:

  1. انژکتورها
  2. سنسور سرعت Speed Sensor
  3. سیم‌های اتصال بدنه در محل گلگیر یا براکت انژکتور

5. نشتی در شیلنگ MAP (فشار مطلق منیفولد) باعث دور آرام ناهموار می‌شود، زیرا سیگنال MAP تغییر می‌کند. برای بررسی شیلنگ MAP، شیلنگ را از بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body جدا کرده و یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به شیلنگ وصل کنید. خلائی معادل 15” در شیلنگ ایجاد کنید و افت آن را بررسی کنید. شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که مطابق با استاندارد GM spec. 6107 M باشد، تعویض کرد.

6. نشتی خلاء در هر نقطه از سیستم می‌تواند به‌قدری شدید باشد که باعث وضعیت رقیق شود. برای یافتن نشتی، روغن بپاشید یا در محل‌های زیر به صدای نشتی گوش دهید:

  1. بدنهٔ دریچه گاز به منیفولد ورودی.
  2. منیفولد ورودی به سرسیلندر.
  3. انژکتور به منیفولد ورودی (اورینگ O-ring).
  4. بدنهٔ دریچه گاز به آداپتور بدنهٔ دریچه گاز Throttle Body Adapter.
توجه — NOTE

گاهی می‌توان برای این منظور از بازرسی چشمی استفاده کرد.

مسیر صحیح شیلنگ‌های خلاء در شکل‌های 12 تا 17 Figs. 12 thru 17 نشان داده شده است.

توجه — NOTE

منیفولد ورودی متخلخل نیز می‌تواند باعث این وضعیت شود.

7. شمع‌های معیوب بدیهتاً باعث دور آرام ناهموار می‌شوند. شمع‌ها را باز کنید و به‌ویژه از نظر ترک در عایق چینی (پرسلن) و وضعیت الکترود و همچنین دوده‌گرفتگی بازرسی کنید.

توجه — NOTE

به دلیل ولتاژهای بالایی که سیستم جرقه HEI تولید می‌کند، عایق‌های ترک‌خورده معمولاً روی اسیلوسکوپ Oscilloscope نمایان نمی‌شوند.

8. سیگنالی که سوپاپ EGR (بازگردانی گازهای اگزوز) را به کار می‌اندازد، در همهٔ خودروها یک سیگنال خلاء پورت‌دار Ported Vacuum است. از آنجا که این سیگنال با دریچه‌های گاز بسته وجود ندارد و تنها زمانی تولید می‌شود که دریچه‌های گاز از مقابل پورت EGR در دهانهٔ دریچه گاز عبور کنند، روشن است که در دور آرام نباید هیچ عملکرد EGR وجود داشته باشد. ورود EGR در دور آرام بدیهتاً باعث ناهمواری می‌شود.

برای بررسی این وضعیت، سوپاپ EGR را باز کنید و مجاری منیفولد ورودی را مسدود کنید. کیفیت دور آرام باید در این وضعیت ارزیابی شود. در همین زمان می‌توان شیلنگ خلاء EGR را از نظر وجود سیگنال در دور آرام، که نباید وجود داشته باشد، بررسی کرد. اگر دور آرام بهتر شد، سوپاپ را حسب نیاز تمیز یا تعویض کنید.

9. فشار سوخت بالا یا پایین می‌تواند به‌ترتیب به دلیل مخلوط غنی یا رقیق باعث دور آرام ناهموار شود. در صورت مشاهدهٔ این مشکل، فشارهای غیرعادی به بهترین شکل همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 Pages 44 through 49 شرح داده شده تشخیص داده می‌شوند.

10. وایرهای شمع (به‌ویژه وایرهای شمارهٔ 5 و 7 در سویل)، درب دلکو و چکش برق باید از نظر جرقهٔ متقاطع Crossfiring یا شرایط غیرعادی بازرسی شوند. این تحلیل را یک ناظر آموزش‌دیده می‌تواند با اسیلوسکوپ انجام دهد.

11. انژکتورها می‌توانند به‌قدری کثیف شوند که باعث دور آرام ناهموار شوند. تنها روش تعیین وضعیت آن‌ها بازرسی چشمی است. شکل 5 Fig. 5 نمونه‌هایی از نوک انژکتورهای کثیف را نشان می‌دهد.

علاوه بر انژکتورهای کثیف، نوک‌های آسیب‌دیده‌ای مانند آنچه در شکل 10 Fig. 10 نشان داده شده می‌توانند ویژگی‌های جریان انژکتور را تغییر داده و باعث دور آرام ناهموار شوند. انژکتورهای آسیب‌دیده باید تعویض شوند.

اگر انژکتورهای کثیف یافت شدند، روش تمیزکاری زیر توصیه می‌شود:

  1. کلاهک پلاستیکی اطراف نوک انژکتور را با انبردست تخت، با کشیدن و پیچاندن هم‌زمان، جدا کنید. (فقط نیروی گیرش متوسط لازم است.)
  2. اگر آلودگی وجود دارد، ¼ اینچ از «کاندیشنر فلزی» Metal Conditioner (مانند Dupont 5717-S یا معادل آن) را که طبق دستورالعمل به‌درستی مخلوط شده، در یک لیوان شیشه‌ای بریزید. (کاندیشنر فلزی در بیشتر تعمیرگاه‌های صافکاری و نقاشی استفاده می‌شود.)
  3. با دقت بسیار (تا نوک سوزن انژکتور آسیب نبیند) فقط نوک انژکتورها را در حلال قرار دهید.
  4. انژکتورها را دقیقاً 30 دقیقه خیس کنید.
  5. انژکتورها را از حلال خارج کرده و نوک آن‌ها را با الکل بشویید.
  6. الکل را با هوای فشرده خشک کنید.
  7. کناره‌های نوک سوزن و دهانهٔ سوزن انژکتور را دوباره با ذره‌بین بازرسی کنید؛ همهٔ آلودگی باید برطرف شده باشد. در غیر این صورت، 15 دقیقهٔ دیگر خیس کنید. (انژکتورها را بیش از زمان لازم برای رفع کامل آثار آلودگی خیس نکنید؛ تحت هیچ شرایطی بیش از 1 ساعت.)
  8. کلاهک پلاستیکی را با حرکت پیچشی برای شروع جا زدن، دوباره نصب کنید. انتهای کلاهک پلاستیکی را روی یک سطح چوبی صاف بزنید تا کلاهک به‌درستی در پایه بنشیند. کلاهکی که درست هم‌راستا نباشد می‌تواند باعث دور آرام ناهموار شود و بر قابلیت رانندگی اثر بگذارد. در صورت آسیب‌دیدگی، از کلاهک نو استفاده کنید.
  9. انژکتورها را دوباره روی خودرو نصب کنید. بلافاصله خودرو را روشن کرده و به مدت پنج (5) دقیقه در شرایط رانندگی مختلف کار کنید.

12. اگر کیفیت دور آرام تا این مرحله به سطح قابل قبولی بهبود نیافته باشد، باید یک واحد کنترل الکترونیکی ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

نمودار تشخیص عیب دور آرام ناهموار
نمودار تشخیص عیب — دور آرام ناهموار figure 24 — Rough Idle

تغییر دور آرامIdle speed change

1. دور آرامی Idle Speed که در طول زمان تغییر می‌کند (پایین می‌آید) معمولاً ناشی از تجمع رسوبات در امتداد پره‌های دریچه گاز Throttle Blades و مسیر بای‌پس دور آرام Idle Bypass Passage است. از آنجا که سوخت از داخل بدنه دریچه گاز Throttle Body عبور داده نمی‌شود، این رسوبات شسته و تمیز نمی‌شوند.

تنظیم مجدد دور آرام روی 650 RPM (600 RPM در مدل‌های 1975-1976 C و E) عملکرد عادی سیستم EFI را بازمی‌گرداند.

2. در دماهای محیطی بالا، کنیستر بخار سیستم کنترل انتشار تبخیری EEC ناچار است مقادیر غیرعادی زیادی از بخار سوخت باک را ذخیره کند. به محض روشن شدن موتور، این بخار به داخل بدنه دریچه گاز کشیده می‌شود تا در موتور سوزانده شود.

3. هنگامی که این بخار سوخت به سوخت عادی تأمین‌شده توسط انژکتورها Injectors افزوده می‌شود، ممکن است مخلوط بیش از حد غنی شده و دور آرام پایین بیاید. این وضعیت را می‌توان با ساخت و نصب یک محدودکننده Restrictor به قطر .0625" در شیلنگ، همان‌طور که در شکل 4 Fig. 4 نشان داده شده، برطرف کرد.

4. دور آرامی که بدون دلیل آشکار تغییر می‌کند معمولاً به گیر کردن اهرم‌بندی Linkage مربوط است. با سوئیچ جرقه در وضعیت ON، دریچه گاز را با پدال گاز باز کنید و آهسته به حالت دور آرام بازگردانید. بررسی کنید که اهرم دریچه گاز روی پیچ توقف دور آرام Idle Stop Screw در بدنه دریچه گاز بنشیند. در غیر این صورت، اهرم‌بندی را از نظر گیر کردن و تنظیم سنسور موقعیت دریچه گاز TPS بررسی کنید. علت دیگر این وضعیت ممکن است تداخل کفپوش (موکت کف) با پدال گاز باشد. این احتمال را نادیده نگیرید، زیرا می‌تواند مشکلات دیگری نیز ایجاد کند.

تصویر 26
تصویر 26 figure 26

احتراق ناقص (میس) در شتاب‌گیری ملایمMisfire on light acceleration

وضعیتی که در این تشخیص بررسی می‌شود، احتراق ناقص (میس) Miss یا یک سری مکث‌های خفیف است که در شتاب‌گیری ملایم رخ می‌دهد. یک شتاب‌گیری متوسط این وضعیت را برطرف می‌کند.

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید ارزیابی مشکل باشد. در مورد مشکلات رانندگی‌پذیری Driveability این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد تا بتوان بهبود رانندگی‌پذیری را سنجید.

2. اتصالات الکتریکی ضعیفی که می‌توانند این وضعیت را ایجاد کنند عبارت‌اند از:

  1. انژکتورها Injectors
  2. واحد کنترل الکترونیکی ECU و هارنس رابط Jumper Harness
  3. اتصالات بدنه (اتصال منفی) در گلگیر یا براکت‌های انژکتور.

3. عملکرد صحیح مکانیزم‌های آوانس گریز از مرکز Centrifugal Advance و آوانس خلائی Vacuum Advance به اندازهٔ تنظیم صحیح تایمینگ اولیه برای رانندگی‌پذیری خوب اهمیت دارد. آزمون زیر برای اثبات این طراحی شده است که این مکانیزم‌ها تقریباً به‌طور عادی کار می‌کنند.

جدول 1 Chart 1 در صفحه 50 نقاطی را فهرست می‌کند که در آن‌ها می‌توان مکانیزم آوانس گریز از مرکز را آزمایش کرد. مشخصات بر حسب دور موتور (RPM) و درجهٔ میل‌لنگ موتور فهرست شده‌اند. این آزمون را به آسان‌ترین شکل می‌توان با یک دورسنج Tachometer و یک لامپ تایمینگ Timing Light مجهز به آوانس‌سنج تایمینگ Timing Advance Meter انجام داد. آوانس گریز از مرکز باید در حالی بررسی شود که شیلنگ (یا شیلنگ‌های) خلاء متصل به واحد آوانس خلائی جدا و مسدود شده باشد.

برای بررسی آوانس گریز از مرکز، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام روشن نگه دارید و علامت تایمینگ روی پولی را مشاهده کنید. باید تنظیم اولیه را نشان دهد (طبق برچسب زیر کاپوت). آوانس‌سنج صفر را نشان خواهد داد.
  2. موتور را در 1500 RPM کار دهید و آوانس‌سنج تایمینگ را آن‌قدر تنظیم کنید تا علامت دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. میزان آوانس را روی آوانس‌سنج بخوانید.
  3. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات جدول 1 Chart 1 در صفحه 50 باشد.
  4. موتور را در 2500 RPM کار دهید و مرحلهٔ b را تکرار کنید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخص‌شده در جدول 1 در صفحه 50 باشد.

برای بررسی آوانس خلائی، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام کار دهید، در حالی که شیلنگ (یا شیلنگ‌های) آوانس خلائی جدا و مسدود شده‌اند.
  2. یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به واحد آوانس خلائی متصل کنید و خلاء را تا نخستین نقطهٔ آزمون نشان‌داده‌شده در جدول 2 Chart 2 در صفحه 51 پمپ کنید. آوانس‌سنج تایمینگ را آن‌قدر تنظیم کنید تا علامت تایمینگ دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. میزان آوانس را روی آوانس‌سنج لامپ تایمینگ بخوانید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات جدول 2 در صفحه 51 باشد.
  3. مرحلهٔ b را برای هر نقطهٔ آزمون جدول 2 در صفحه 51 تکرار کنید.

4. شمع‌های معیوب Spark Plugs بدیهی است که باعث احتراق ناقص می‌شوند. شمع‌ها را باز کرده و به‌ویژه از نظر ترک در عایق چینی و وضعیت الکترود و همچنین رسوب‌گرفتگی بازرسی کنید.

توجه — NOTE

به دلیل ولتاژهای بالایی که سیستم جرقهٔ HEI تولید می‌کند، عایق‌های ترک‌خورده معمولاً روی اسیلوسکوپ Oscilloscope نشان داده نمی‌شوند.

5. وایرهای شمع (به‌ویژه شمارهٔ 5 و 7 در سویل)، درِ دلکو Cap و چکش برق Rotor باید از نظر جرقهٔ متقاطع Crossfiring یا وضعیت‌های غیرعادی بازرسی شوند. این تحلیل را می‌توان توسط یک ناظر آموزش‌دیده با اسیلوسکوپ انجام داد.

6. نشتی خلاء در اتصالات زیر می‌تواند در ایجاد احتراق ناقص نقش داشته باشد:

  1. بدنه دریچه گاز Throttle Body به منیفولد ورودی
  2. شیلنگ‌های خلاء بدنه دریچه گاز
  3. شیلنگ‌های خلاء از بدنه دریچه گاز در محل واحدهای خلاء‌کار.

7. فشار سوخت پایین می‌تواند با ایجاد وضعیت رقیق باعث احتراق ناقص شود.

گیج‌های فشار سوخت و خلاء را نصب کنید و فشار را هنگام بروز احتراق ناقص مشاهده کنید. این کار را می‌توان با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C charging line به گیج فشار با یک تبدیل مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42x4) انجام داد. گیج خلاء باید با یک سه‌راهی در خط خلاء رگولاتور فشار Pressure Regulator قرار گیرد. شیلنگ‌ها را از محفظهٔ موتور به محلی هدایت کنید که بتوان گیج‌ها را از داخل خودرو خواند.

توجه — NOTE

این طول اضافی شیلنگ باید فقط برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمون سیستم سوخت باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر Analyzer J-25400 عرضه شده استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نخواهد کرد.

8. فشار سوخت پایین تحت بار نشانهٔ مشکل در تأمین سوخت است. فیلتر سوخت جمع‌شده (له‌شده) یا مسدود می‌تواند علت آن باشد. فیلتر را از این نظر بازرسی کنید. اگر فیلتر مسدود یا جمع‌شده نیست، تشخیص سیستم سوخت را همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 شرح داده شده ادامه دهید.

9. هر وضعیت رقیق یا رقیقِ لحظه‌ای می‌تواند باعث احتراق ناقص شود. در سیستم EFI، نبودِ EGR (گردش مجدد گازهای اگزوز) وضعیت رقیق ایجاد می‌کند. هنگامی که EGR به‌درستی کار می‌کند، مقدار معینی گاز اگزوز بی‌اثر به مخلوط هوا و سوخت هر سیلندر افزوده می‌شود. اگر EGR کار نکند، فضایی که معمولاً گاز اگزوز اشغال می‌کند با هوای اضافی جایگزین می‌شود. از آنجا که ECU برای تأمین سوخت اضافی کالیبره نشده است، وضعیت رقیق پدید می‌آید. یک «بررسی سریع» quick check از عملکرد سیستم EGR باید به‌صورت زیر انجام شود:

  1. در حالی که موتور روشن است، دریچه گاز را به کار اندازید. با باز شدن دریچه گاز، دیافراگم باید بالا برود.
  2. در حالی که موتور در دور آرام است، دیافراگم EGR را با دست باز کنید. دور آرام باید ناهموار شود. اگر کیفیت دور آرام تغییر نکند، نشان‌دهندهٔ مسدود بودن مجاری EGR در منیفولد ورودی است. به مرحلهٔ 11 مراجعه کنید.

10. سیگنالی که سیستم EGR را فعال می‌کند، در همهٔ خودروها یک سیگنال خلاء پورت‌دار Ported Vacuum است. از آنجا که این سیگنال در حالت بسته بودن دریچه‌های گاز وجود ندارد و تنها هنگامی تولید می‌شود که دریچه‌های گاز از مقابل پورت EGR در دهانهٔ دریچه گاز عبور می‌کنند، پیداست که این یک سیگنال زمان‌بندی‌شده است. تأخیر در این سیگنال باعث می‌شود EGR در زمان نادرست افزوده شود. رایج‌ترین علت تأخیر سیگنال، نشتی در شیلنگ‌های خلاء است. این شیلنگ‌ها و لولهٔ سیگنال ترنسدیوسر فشار برگشتی Backpressure Transducer را از نظر نشتی بازرسی کنید. اتصالات شیلنگ‌های خلاء در شکل‌های 12 تا 17 Figs. 12 thru 17 نشان داده شده‌اند.

مقدار EGR رسانده‌شده به منیفولد ورودی نیز برای رانندگی‌پذیری خوب موتور اهمیت دارد. مقدار EGR متناسب با اندازهٔ دهانهٔ واشر اوریفیس‌دار Orifice-Gasket واقع بین ترنسدیوسر و منیفولد است، شکل 6 Fig. 6. اندازهٔ اوریفیس را می‌توان از روی شکل شیارها (بریدگی‌ها)، همان‌طور که در شکل 7 Fig. 7 نشان داده شده، تعیین کرد. این شناسایی بدون باز کردن سوپاپ امکان‌پذیر است و باید در همین مرحله انجام شود.

11. همان‌طور که در بالا شرح داده شد، زمان‌بندی و مقدار گازهای EGR برای رانندگی‌پذیری خوب حیاتی است. اگر «بررسی سریع» نشان‌دهندهٔ انسداد باشد، روش زیر باید اجرا شود. علاوه بر این، وضعیت انسداد جزئی نیز باید پس از تعیین «قطعات صحیح» در مرحلهٔ 10 بررسی شود. بدنه دریچه گاز را باز کرده و موارد زیر را بازرسی کنید:

  1. پورت سیگنال EGR در بدنه دریچه گاز (این همان پورت مستطیلی در دهانهٔ دریچه گاز سمت راست است که به نیپل بیرونی در سمت راست آداپتور بدنه دریچه گاز Throttle Body Adapter متصل است). این پورت را از نظر هرگونه تجمع کثیفی بازرسی و در صورت لزوم تمیز کنید.
  2. مجاری EGR در منیفولد ورودی، زیر بدنه دریچه گاز، باید عاری از پلیسه‌های ریخته‌گری یا تجمع رسوباتی باشند که جریان گازهای EGR به داخل دهانه‌های دریچه گاز را محدود می‌کنند.
  3. واشر پایهٔ بدنه دریچه گاز نیز باید بازرسی شود.

12. انژکتورها می‌توانند به‌قدری کثیف شوند که باعث احتراق ناقص شوند. تنها روش تعیین وضعیت آن‌ها بازرسی چشمی است. شکل 5 Fig. 5 نمونه‌هایی از نوک انژکتورهای کثیف را نشان می‌دهد. اگر بازرسی، انژکتور کثیفی را نشان ندهد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

علاوه بر انژکتورهای کثیف، نوک‌های آسیب‌دیده‌ای مانند آنچه در شکل 10 Fig. 10 نشان داده شده می‌توانند ویژگی‌های جریان انژکتور را تغییر دهند و باعث احتراق ناقص شوند. انژکتورهای آسیب‌دیده باید تعویض شوند.

با این حال، اگر انژکتورهای کثیف کشف شدند، روش تمیزکاری زیر توصیه می‌شود:

  1. کلاهک پلاستیکی اطراف نوک انژکتور را با انبردست تخت، با کشیدن و پیچاندن همزمان، جدا کنید. (فقط نیروی گیرش متوسط لازم است.)
  2. اگر آلودگی وجود دارد، ¼" از «کاندیشنر فلزی» Metal Conditioner (مانند Dupont 5717-S یا معادل آن) را که طبق دستورالعمل به‌درستی مخلوط شده، در یک لیوان شیشه‌ای بریزید. (کاندیشنر فلزی در اکثر صافکاری‌ها استفاده می‌شود.)
  3. با دقت بسیار (تا نوک سوزن انژکتور آسیب نبیند) فقط نوک انژکتورها را در حلال قرار دهید.
  4. انژکتورها را دقیقاً 30 دقیقه خیس کنید.
  5. انژکتورها را از حلال خارج کرده و نوک آن‌ها را با الکل بشویید.
  6. الکل را با هوای فشرده خشک کنید.
  7. کناره‌های نوک سوزن و دهانهٔ سوزن انژکتور را دوباره با ذره‌بین بازرسی کنید؛ تمام آلودگی باید برطرف شده باشد. در غیر این صورت، 15 دقیقهٔ دیگر خیس کنید. (انژکتورها را بیش از زمان لازم برای رفع کامل آثار آلودگی خیس نکنید، و تحت هیچ شرایطی بیش از 1 ساعت.)
  8. کلاهک پلاستیکی را با حرکت پیچشی برای جا انداختن اولیه، دوباره نصب کنید. انتهای کلاهک پلاستیکی را روی یک سطح چوبی صاف بزنید تا کلاهک به‌درستی در پایه بنشیند. کلاهکی که هم‌راستا نباشد می‌تواند باعث دور آرام ناهموار شود و بر رانندگی‌پذیری اثر بگذارد. در صورت آسیب‌دیدگی، از کلاهک نو استفاده کنید.
  9. انژکتورها را دوباره روی خودرو نصب کنید. بلافاصله خودرو را روشن کرده و به مدت پنج (5) دقیقه در شرایط رانندگی مختلف کار دهید.

13. اگر تا این مرحله احتراق ناقص برطرف نشده باشد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

تصویر 28
تصویر 28 figure 28

عدم وجود دور آرام تند (فست آیدل)No fast idle

1. برای ارزیابی سوپاپ دور آرام تند FIV (Fast Idle Valve)، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. خودرو را در دمای محیطی 70-80°F پارک کنید، موتور را خاموش کرده و مجموعهٔ فیلتر هوا Air Cleaner را باز کنید.
  2. مجموعهٔ گرم‌کن FIV Heater Assembly را باز کرده و در دمای محیطی 70-80°F قرار دهید، یعنی روی سقف خودرو یا روی میز کار.
  3. اجازه دهید خودرو دست‌کم یک ساعت با فیلتر هوای بازشده و کاپوت باز بماند.
  4. پس از این یک ساعت ماندن، نیرویی حدود 25 lbs. به میلهٔ محرک Actuator Rod با قطر 1/8" وارد کنید تا آن را به داخل محفظهٔ گرم‌کن FIV برگردانید.
  5. مجموعهٔ گرم‌کن FIV را دوباره نصب کنید، موتور را روشن کرده و دور آرام را مشاهده کنید.
  6. در این شرایط، موتور باید با دور آرام تند Fast Idle شروع به کار کند و سپس به‌آرامی تا دور آرام عادی پایین بیاید.

2. FIV «قفل‌شده» latched وضعیتی است که در آن خار نگهدارنده Retainer Clip زیر نشیمنگاه «قفل» می‌شود و در نتیجه سوپاپ را در وضعیت بسته نگه می‌دارد، شکل 2 Fig. 2. برای بررسی این وضعیت، سوپاپ را باز کرده و به‌صورت چشمی بازرسی کنید.

توجه — NOTE

مادهٔ سفیدرنگی که در کف گرم‌کن دیده می‌شود، یک ترکیب انتقال حرارت است و نشانهٔ خرابی گرم‌کن نیست.

FIV قفل‌شده می‌تواند یا در نتیجهٔ خرابی المنت گرم‌کن و یا در اثر باز کردن سوپاپ رخ دهد.

3. سوپاپ دور آرام تندی که در اوریفیس Orifice می‌چسبد یا گیر می‌کند نیز می‌تواند این وضعیت را ایجاد کند. این قطعات را از نظر شواهد این وضعیت بازرسی کنید.

تصویر 31
تصویر 31 figure 31

رانندگی‌پذیری ضعیف در حالت سردPoor cold driveability

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید تأیید وجود وضعیت مورد شکایت و مشاهدهٔ شدت آن باشد. بدیهی است که شکایتِ مربوط به حالت سرد را تنها زمانی می‌توان مشاهده کرد که موتور سرد باشد.

2. در کارکرد سرد، سیگنال سنسورهای دمای مایع خنک‌کننده Coolant Sensor و دمای هوا Air Sensor (مقاومت پایین) توسط واحد کنترل الکترونیکی ECU برای ایجاد عرض پالس Pulse Width غنی‌تر به کار می‌رود. مقاومت سنسورها را می‌توان با آنالایزر Analyzer J-25400 در مراحل 10 و 11، یا با یک VOM (ولت‌اهم‌متر) تعیین کرد. اگر هر یک از مقادیر مقاومت با مقدار نشان‌داده‌شده در شکل 3 Fig. 3 مطابقت نداشته باشد، سنسور معیوب است. اگر سنسورها سالم بودند، همچنان لازم است اطمینان حاصل شود که سیگنال مقاومت به ECU می‌رسد. این کار را می‌توان با آنالایزر، یا با پراب کردن ترمینال‌های «D» و «G» کانکتور 9 راهه قرمز (برای سنسور دمای مایع خنک‌کننده) و ترمینال‌های «C» و «F» (برای سنسور دمای هوا) با VOM انجام داد. این مقدار باید با مقدار اندازه‌گیری‌شده در خود سنسور یکسان باشد.

3. فشار سوخت پایین می‌تواند با ایجاد وضعیت رقیق، باعث رانندگی‌پذیری Driveability ضعیف در حالت سرد شود. گیج‌های فشار سوخت و خلاء را نصب کنید و فشار را هنگام بروز وضعیت مورد شکایت مشاهده کنید. این کار را می‌توان با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C charging line به گیج فشار با یک تبدیل مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42x4) انجام داد. یک گیج خلاء باید با سه‌راهی در خط خلاء رگولاتور فشار Pressure Regulator قرار گیرد. شیلنگ‌ها را از محفظهٔ موتور به محلی هدایت کنید که بتوان گیج‌ها را از داخل خودرو خواند.

توجه — NOTE

این طول اضافی شیلنگ باید فقط برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمون سیستم سوخت باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر J-25400 عرضه شده استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نخواهد کرد.

4. فشار سوخت پایین تحت بار نشانهٔ مشکل در تأمین سوخت است. فیلتر سوخت جمع‌شده (له‌شده) یا مسدود می‌تواند علت آن باشد. فیلتر را از این نظر بازرسی کنید. اگر فیلتر مسدود یا جمع‌شده نیست، تشخیص سیستم سوخت را همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 شرح داده شده ادامه دهید.

5. سولنوئید EGR Solenoid در خط خلاء بین بدنه دریچه گاز Throttle Body (منبع خلاء) و سوپاپ EGR نصب شده است. این سولنوئید تا رسیدن دمای مایع خنک‌کننده به 110°F تا 130°F از عملکرد EGR جلوگیری می‌کند. در این نقطه ECU سولنوئید را باز می‌کند و اجازهٔ عملکرد عادی EGR را می‌دهد. این سیستم برای بهبود رانندگی‌پذیری در حالت سرد به کار می‌رود و اگر از کار افتاده باشد، باعث رانندگی‌پذیری ضعیف در حالت سرد می‌شود.

ECU این عمل را با برق‌دار کردن سولنوئید تا دمای 110°F تا 130°F (که توسط سنسور دمای مایع خنک‌کننده تعیین می‌شود) و قطع سیگنال پس از این نقطه کنترل می‌کند.

برای آزمون عملکرد سولنوئید EGR، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. در حالی که دمای مایع خنک‌کننده زیر 110°F است، سوئیچ جرقه را در وضعیت ON قرار دهید.
  2. کانکتور سولنوئید EGR را جدا کرده و دوباره وصل کنید. سولنوئید باید صدای «کلیک» بدهد.
  3. اگر صدای «کلیک» شنیده نشد، وجود 12V را در سیم قهوه‌ای brown کانکتور بررسی کنید.
    1. عدم وجود ولتاژ — وجود 12V را در ترمینال «A» کانکتور 7 راهه مشکی در ECU بررسی کنید (در حالی که کانکتور وصل است). اگر باز هم ولتاژی وجود نداشت، ECU را تعویض کنید.
    2. وجود ولتاژ در ECU و عدم وجود آن در سولنوئید نشان‌دهندهٔ مشکل سیم‌کشی است.
    3. وجود ولتاژ در سولنوئید بدون صدای «کلیک» نشان‌دهندهٔ معیوب بودن سولنوئید است.

سولنوئیدی که به‌درستی کار می‌کند، به‌طور کامل تضمین نمی‌کند که در خود سوپاپ عیب مکانیکی‌ای وجود نداشته باشد که اجازهٔ ورود ناخواستهٔ EGR را بدهد. برای بررسی سلامت سوپاپ، سوپاپ را باز کنید، مجاری EGR را مسدود کنید و خودرو را با رانندگی ارزیابی کنید. اگر رانندگی‌پذیری در حالت سرد بهبود یابد، سوپاپ نشتی دارد. در صورت لزوم آن را تمیز یا تعویض کنید.

تصویر 32
تصویر 32 figure 32

رانندگی‌پذیری ضعیف در حالت گرم (یا افت قدرت)Poor hot driveability (or sag)

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید ارزیابی مشکل باشد. در مورد مشکلات رانندگی‌پذیری Driveability این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد تا بتوان بهبود رانندگی‌پذیری را سنجید.

2. هر چیزی که مانع رسیدن سیگنال صحیح فشار مطلق منیفولد MAP به واحد کنترل الکترونیکی ECU شود، می‌تواند مشکل رانندگی‌پذیری ایجاد کند. شیلنگ باید از نظر نشتی و انسداد بررسی شود.

برای بررسی نشتی شیلنگ، شیلنگ را از بدنه دریچه گاز Throttle Body جدا کرده و یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به شیلنگ متصل کنید. خلائی معادل 15" در شیلنگ ایجاد کنید و افت آن را بررسی کنید.

انسداد در خط MAP سیگنال MAP ارسالی به ECU را تغییر می‌دهد. شیلنگ باید از نظر پیچ‌خوردگی یا انسداد در بدنه دریچه گاز، ECU و در قسمتی از هارنس که لولهٔ نایلونی از کنار منیفولد اگزوز عبور می‌کند بازرسی شود. شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، با پیوند زدن قطعه‌ای از شیلنگ که با استاندارد GM spec. 6107 M مطابقت داشته باشد، تعمیر کرد.

روش دیگر برای بررسی انسداد خط، دور زدن (بای‌پس کردن) شیلنگ موجود با یک شیلنگ نو (تقریباً به طول شیلنگ موجود) و رانندگی با خودرو است. بهبود محسوس، نشان‌دهندهٔ پیچ‌خوردگی یا انسداد شیلنگ است.

3. هر وضعیت رقیق یا رقیقِ لحظه‌ای می‌تواند باعث رانندگی‌پذیری ضعیف شود. در سیستم EFI، نبودِ EGR (گردش مجدد گازهای اگزوز) وضعیت رقیق ایجاد می‌کند. هنگامی که EGR به‌درستی کار می‌کند، مقدار معینی گاز اگزوز بی‌اثر به مخلوط هوا و سوخت هر سیلندر افزوده می‌شود. اگر EGR کار نکند، فضایی که معمولاً گاز اگزوز اشغال می‌کند با هوای اضافی جایگزین می‌شود. از آنجا که ECU برای تأمین سوخت اضافی کالیبره نشده است، وضعیت رقیق پدید می‌آید.

یک «بررسی سریع» quick check از عملکرد سیستم EGR باید به‌صورت زیر انجام شود:

  1. در حالی که موتور روشن است، دریچه گاز را به کار اندازید. با باز شدن دریچه گاز، دیافراگم باید بالا برود.
  2. در حالی که موتور در دور آرام است، دیافراگم EGR را با دست باز کنید. دور آرام باید ناهموار شود یا موتور خاموش شود. اگر کیفیت دور آرام تغییر نکند، نشان‌دهندهٔ مسدود بودن مجاری EGR در منیفولد ورودی است. به مرحلهٔ 5 مراجعه کنید.

4. سیگنالی که سیستم EGR را فعال (ON) می‌کند، در همهٔ خودروها یک سیگنال خلاء پورت‌دار Ported Vacuum است. از آنجا که این سیگنال در حالت بسته بودن دریچه‌های گاز وجود ندارد و تنها هنگامی تولید می‌شود که دریچه‌های گاز از مقابل پورت EGR در دهانهٔ دریچه گاز عبور می‌کنند، پیداست که این یک سیگنال زمان‌بندی‌شده است. تأخیر در این سیگنال باعث می‌شود EGR در زمان نادرست افزوده شود. رایج‌ترین علت تأخیر سیگنال، نشتی در شیلنگ‌های خلاء است. این شیلنگ‌ها و لولهٔ سیگنال ترنسدیوسر فشار برگشتی Backpressure Transducer را از نظر نشتی بازرسی کنید. اتصالات شیلنگ‌های خلاء در شکل‌های 12 تا 17 Figs. 12 thru 17 نشان داده شده‌اند.

مقدار EGR رسانده‌شده به منیفولد ورودی نیز برای رانندگی‌پذیری خوب موتور اهمیت دارد. مقدار EGR متناسب با اندازهٔ دهانهٔ واشر اوریفیس‌دار Orifice-Gasket واقع بین ترنسدیوسر و منیفولد است، شکل 6 Fig. 6. اندازهٔ اوریفیس را می‌توان از روی شکل شیارها (بریدگی‌ها)، همان‌طور که در شکل 7 Fig. 7 نشان داده شده، تعیین کرد. این شناسایی بدون باز کردن سوپاپ امکان‌پذیر است و باید در همین مرحله انجام شود.

5. همان‌طور که در بالا شرح داده شد، زمان‌بندی و مقدار گازهای EGR برای رانندگی‌پذیری خوب حیاتی است. اگر «بررسی سریع» نشان‌دهندهٔ انسداد باشد، روش زیر باید اجرا شود. علاوه بر این، وضعیت انسداد جزئی نیز باید پس از تعیین «قطعات صحیح» در مرحلهٔ 4 بررسی شود. بدنه دریچه گاز را باز کرده و موارد زیر را بازرسی کنید:

  1. پورت سیگنال EGR در بدنه دریچه گاز (این همان پورت مستطیلی در دهانهٔ دریچه گاز سمت راست است که به نیپل بیرونی در سمت راست آداپتور بدنه دریچه گاز Throttle Body Adapter متصل است). این پورت را از نظر هرگونه تجمع کثیفی بازرسی و در صورت لزوم تمیز کنید.
  2. مجاری EGR در منیفولد ورودی، زیر بدنه دریچه گاز، باید عاری از پلیسه‌های ریخته‌گری یا تجمع رسوباتی باشند که جریان گازهای EGR به داخل دهانه‌های دریچه گاز را محدود می‌کنند.
  3. واشر پایهٔ بدنه دریچه گاز نیز باید بازرسی شود.

6. فشار سوخت پایین وضعیت جریان سوخت کم ایجاد می‌کند که می‌تواند باعث رانندگی‌پذیری ضعیف شود.

گیج‌های فشار سوخت و خلاء را نصب کنید و فشار را هنگام بروز وضعیت مورد شکایت مشاهده کنید. این کار را می‌توان با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C charging line به گیج فشار با یک تبدیل مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42x4) انجام داد. گیج خلاء باید با سه‌راهی در خط خلاء رگولاتور فشار Pressure Regulator قرار گیرد. شیلنگ‌ها را از محفظهٔ موتور به محلی هدایت کنید که بتوان گیج‌ها را از داخل خودرو خواند.

توجه — NOTE

این طول اضافی شیلنگ باید فقط برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمون سیستم سوخت باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر Analyzer J-25400 عرضه شده استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نخواهد کرد.

فشار سوخت پایین تحت بار نشانهٔ مشکل در تأمین سوخت است. فیلتر سوخت جمع‌شده (له‌شده) یا مسدود می‌تواند علت آن باشد. فیلتر را از این نظر بازرسی کنید. اگر فیلتر سالم است، تشخیص سیستم سوخت را همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 شرح داده شده ادامه دهید.

7. عملکرد صحیح مکانیزم‌های آوانس گریز از مرکز Centrifugal Advance و آوانس خلائی Vacuum Advance به اندازهٔ تنظیم صحیح تایمینگ اولیه برای رانندگی‌پذیری خوب اهمیت دارد. آزمون زیر برای اثبات این طراحی شده است که این مکانیزم‌ها تقریباً به‌طور عادی کار می‌کنند.

جدول 1 Chart 1 در صفحه 50 نقاطی را فهرست می‌کند که در آن‌ها می‌توان مکانیزم آوانس گریز از مرکز را آزمایش کرد. مشخصات بر حسب دور موتور (RPM) و درجهٔ میل‌لنگ موتور فهرست شده‌اند. این آزمون را به آسان‌ترین شکل می‌توان با یک دورسنج Tachometer و یک لامپ تایمینگ Timing Light مجهز به آوانس‌سنج تایمینگ Timing Advance Meter انجام داد. آوانس گریز از مرکز باید در حالی بررسی شود که شیلنگ (یا شیلنگ‌های) خلاء متصل به واحد آوانس خلائی جدا و مسدود شده باشد.

برای بررسی آوانس گریز از مرکز، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام روشن نگه دارید و علامت تایمینگ روی پولی را مشاهده کنید. باید تنظیم اولیه را نشان دهد (طبق برچسب زیر کاپوت). آوانس‌سنج صفر را نشان خواهد داد.
  2. موتور را در 1500 RPM کار دهید و آوانس‌سنج تایمینگ را آن‌قدر تنظیم کنید تا علامت دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. میزان آوانس را روی آوانس‌سنج بخوانید.
  3. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات جدول 1 در صفحه 50 باشد.
  4. موتور را در 2500 RPM کار دهید و مرحلهٔ b را تکرار کنید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخص‌شده در جدول 1 در صفحه 50 باشد.

برای بررسی آوانس خلائی، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام کار دهید، در حالی که شیلنگ (یا شیلنگ‌های) آوانس خلائی جدا و مسدود شده‌اند.
  2. یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به واحد آوانس خلائی متصل کنید و خلاء را تا نخستین نقطهٔ آزمون نشان‌داده‌شده در جدول 2 Chart 2 در صفحه 51 پمپ کنید. آوانس‌سنج تایمینگ را آن‌قدر تنظیم کنید تا علامت تایمینگ دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. میزان آوانس را روی آوانس‌سنج لامپ تایمینگ بخوانید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات جدول 2 در صفحه 51 باشد.
  3. مرحلهٔ b را برای هر نقطهٔ آزمون جدول 2 در صفحه 51 تکرار کنید.

8. انژکتورها Injectors می‌توانند به‌قدری کثیف شوند که باعث وضعیت نوسان دور ناشی از مخلوط رقیق Lean Surge شوند. تنها روش تعیین وضعیت آن‌ها بازرسی چشمی است. شکل 5 Fig. 5 نمونه‌هایی از نوک انژکتورهای کثیف را نشان می‌دهد. اگر بازرسی، انژکتور کثیفی را نشان ندهد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

با این حال، اگر انژکتورهای کثیف کشف شدند، روش تمیزکاری زیر توصیه می‌شود:

  1. کلاهک پلاستیکی اطراف نوک انژکتور را با انبردست تخت، با کشیدن و پیچاندن همزمان، جدا کنید. (فقط نیروی گیرش متوسط لازم است.)
  2. اگر آلودگی وجود دارد، 1/4" از «کاندیشنر فلزی» Metal Conditioner (مانند Dupont 5717-S یا معادل آن) را که طبق دستورالعمل به‌درستی مخلوط شده، در یک لیوان شیشه‌ای بریزید. (کاندیشنر فلزی در اکثر صافکاری‌ها استفاده می‌شود.)
  3. با دقت بسیار (تا نوک سوزن انژکتور آسیب نبیند) فقط نوک انژکتورها را در حلال قرار دهید.
  4. انژکتورها را دقیقاً 30 دقیقه خیس کنید.
  5. انژکتورها را از حلال خارج کرده و نوک آن‌ها را با الکل بشویید.
  6. الکل را با هوای فشرده خشک کنید.
  7. کناره‌های نوک سوزن و دهانهٔ سوزن انژکتور را دوباره با ذره‌بین بازرسی کنید؛ تمام آلودگی باید برطرف شده باشد. در غیر این صورت، 15 دقیقهٔ دیگر خیس کنید. (انژکتورها را بیش از زمان لازم برای رفع کامل آثار آلودگی خیس نکنید؛ تحت هیچ شرایطی بیش از 1 ساعت.)
  8. کلاهک پلاستیکی را با حرکت پیچشی برای جا انداختن اولیه، دوباره نصب کنید. انتهای کلاهک پلاستیکی را روی یک سطح چوبی صاف بزنید تا کلاهک به‌درستی در پایه بنشیند. کلاهکی که هم‌راستا نباشد می‌تواند باعث دور آرام ناهموار شود و بر رانندگی‌پذیری اثر بگذارد. در صورت آسیب‌دیدگی، از کلاهک نو استفاده کنید.
  9. انژکتورها را دوباره روی خودرو نصب کنید. بلافاصله خودرو را روشن کرده و به مدت پنج (5) دقیقه در شرایط رانندگی مختلف کار دهید.
تصویر 34
تصویر 34 figure 34

قطع شدن موتور در وضعیت دریچه گاز کاملاً بازCuts out at wide open throttle

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید ارزیابی مشکل باشد. در مورد مشکلات رانندگی‌پذیری Driveability این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد تا بتوان بهبود رانندگی‌پذیری را سنجید.

2. سیگنال دریچه گاز کاملاً باز WOT (Wide Open Throttle) از سنسور موقعیت دریچه گاز TPS توسط واحد کنترل الکترونیکی ECU برای دو منظور متفاوت به کار می‌رود:

  1. قطع انژکتورها در حین استارت زدن، برای تخلیهٔ موتورِ غرق‌شده در سوخت Flooded Engine؛
  2. غنی‌سازی مخلوط در وضعیت WOT Enrichment.

سیم بنفش 12 12 purple که از ECU به ترمینال «S» سولنوئید استارت Starter Solenoid می‌رود، برای هر دوی این کارکردها استفاده می‌شود:

  1. در حین استارت زدن، یک سیگنال ولتاژ از طریق سیم بنفش 12 ارسال می‌شود تا عرض پالس استارت Cranking Pulse Width تثبیت شود. هنگامی که سیگنال‌های همزمان از TPS و سولنوئید استارت دریافت شوند، انژکتورها غیرفعال می‌شوند.
  2. در تمام زمان‌های دیگر، سیم بنفش 12 به‌عنوان مسیر اتصال بدنه (از طریق سیم‌پیچ‌های سولنوئید) عمل می‌کند. قطعی یا مقاومت بالا در سیم بنفش 12 باعث می‌شود ECU، همانند حالت تخلیهٔ موتور غرق‌شده Clear Flood، انژکتورها را متوقف کند.

3. تنها قطعهٔ دیگری که می‌تواند این وضعیت را ایجاد کند ECU است. نبودِ سیگنال WOT از TPS باعث خاموشی نمی‌شود، زیرا خط فشار مطلق منیفولد MAP در صفر (یا نزدیک به صفر) است و عرض پالس پهنی ایجاد می‌کند، اما نه به پهنای عرض پالس WOT. این امر به افت عملکرد منجر می‌شود، اما نه به خاموشی. ECU را به‌صورت آزمایشی تعویض کنید.

تصویر 37
تصویر 37 figure 37

قطع شدن موتور حین رانندگی (بدون خاموشی)Cuts out while driving (no stall)

1. نخستین گام در هر تشخیصی باید ارزیابی مشکل باشد. در مورد مشکلات رانندگی‌پذیری Driveability این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد تا بتوان بهبود رانندگی‌پذیری را سنجید.

2. اتصالات ضعیفی که به احتمال زیاد این وضعیت را ایجاد می‌کنند عبارت‌اند از:

  1. سنسور سرعت Speed Sensor
  2. فیوز ذوب‌شونده (لینک فیوز) در ژنراتور Fusible Link at Generator
  3. مدار پمپ سوخت Fuel Pump Circuit
  4. واحد کنترل الکترونیکی ECU

3. سنسور موقعیت دریچه گاز TPS را با چرخاندن دریچه گاز از حالت بسته تا حالت کاملاً باز WOT، در حالی که سوئیچ جرقه در وضعیت ON است، از نظر عملکرد صحیح بررسی کنید. انژکتورها باید 21 بار کلیک کنند (همهٔ کلیک‌ها از یک گروه انژکتور خواهند بود). هنگام بستن دریچه گاز نباید کلیک اضافه‌ای شنیده شود.

TPS همچنین در صورتی که پالس‌های غنی‌سازی شتاب AE (Acceleration Enrichment) را جا بیندازد یا چند پالس را یک‌جا ارسال کند، می‌تواند مشکل ایجاد کند. برای بررسی این وضعیت، دریچه گاز را به‌آرامی در محدودهٔ کروز عادی (1/4 تا 3/8 اینچ بالاتر از دور آرام) رفت و برگشت دهید و به کلیک‌های چندگانه یا صدای «وزوز» buzz گوش دهید. این وضعیت مستلزم تعویض TPS است.

توجه — NOTE

هنگامی که دریچه گاز به وضعیت WOT می‌رسد، سولنوئید EGR (در حالت گرم) کلیک خواهد کرد. این کلیک را پالس AE به حساب نیاورید.

کمتر از 21 کلیک نشان می‌دهد که تنظیم TPS لازم است. برای تنظیم سوئیچ، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. دو پیچ نصب TPS را شل کنید تا سوئیچ قابل چرخاندن باشد.
  2. هنگام انجام مراحل c و d، دریچه‌های گاز را محکم در وضعیت دور آرام نگه دارید.
  3. TPS را با احتیاط در جهت خلاف عقربه‌های ساعت بچرخانید تا به انتهای کورس (استاپ انتهایی) برسد.
  4. پیچ‌های نصب TPS را با گشتاور 11 inch-pounds (اینچ‌پوند) سفت کنید.
  5. بررسی کنید که دریچه‌های گاز تا پیچ توقف دریچه گاز Throttle Stop بسته شوند. در غیر این صورت، روش را تکرار کنید.
  6. یک فیلر Feeler Gage به ضخامت .020" تهیه کنید و سوئیچ جرقه را روشن کنید.
  7. اهرم دریچه گاز را بچرخانید تا نخستین کلیک شنیده شود و فیلر را بین اهرم دریچه گاز و پیچ توقف دور آرام Idle Stop Screw قرار دهید. فیلر باید یا کاملاً سفت جا برود یا اصلاً جا نرود (لقی باید کمتر از .020" باشد).
  8. اگر لقی بیشتر از .020" است، TPS را کمی در جهت عقربه‌های ساعت نسبت به تنظیم قبلی بچرخانید و مراحل f و g را تکرار کنید.
  9. اگر سوئیچ قابل تنظیم نیست، آن را تعویض کنید.

4. سیگنال متناوب (قطع و وصل‌شونده) از سنسور سرعت مانع جرقه‌زنی (فعال شدن) یکی از گروه‌های انژکتور می‌شود که این حالت مانند «قطع شدن» لحظه‌ای موتور احساس می‌شود. آنالایزر Analyzer J-25400 را نصب کنید و با خودرو رانندگی کنید و چراغ‌های نشانگر آنالایزر را زیر نظر داشته باشید. عملکرد صحیح چراغ‌های نشانگر به‌شرح زیر است:

  1. چراغ‌های تریگر Trigger lights — این چراغ‌ها اتصال ایجادشده توسط هر مجموعه از کنتاکت‌های سنسور سرعت را نشان می‌دهند. چراغ‌ها باید به‌طور متناوب با شدت یکسان و ریتم ثابت روشن (ON) و خاموش (OFF) شوند. خاموش ماندن یک چراغ، چشمک دوگانه، یا چشمک پرنور یا کم‌نور نشان‌دهندهٔ خرابی سنسور سرعت است.
  2. چراغ‌های گروه Group lights — هر یک از این چراغ‌ها یک پالس از یک گروه انژکتور را نشان می‌دهد. این چراغ‌ها در پاسخ به همان سیگنال خروجی ECU که گروه انژکتور را فعال می‌کند چشمک می‌زنند. آن‌ها باید مانند چراغ‌های تریگر عمل کنند.

مهم است به یاد داشته باشید که چراغ‌های تریگر و گروه با یکدیگر مرتبط‌اند، به این معنا که اگر تریگر سیگنال نادرستی بدهد، چراغ‌های گروه معمولاً علامت مشابهی نشان خواهند داد. برای مثال، اگر تریگر یک مجموعه از کنتاکت‌ها را نبندد، ECU به یک گروه از انژکتورها پالس نخواهد داد. این یک خرابی تریگر است و هیچ اشکالی در ECU وجود ندارد.

با این حال، اگر چراغ‌های گروه با وجود نشانه‌های عادی از سنسور سرعت، خرابی را نشان دهند، خرابی ECU مطرح است.

5. اگر تا این مرحله مشکل حل نشده باشد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

تصویر 38
تصویر 38 figure 38

عملکرد کُند (کم‌قدرتی)Sluggish performance

1. نخستین گام در هر تشخیص رانندگی‌پذیری Driveability باید ارزیابی شدت شکایت باشد تا بتوان بهبودها را سنجید.

2. عملکرد صحیح مکانیزم‌های آوانس گریز از مرکز Centrifugal Advance و آوانس خلائی Vacuum Advance به اندازهٔ تنظیم صحیح تایمینگ اولیه برای رانندگی‌پذیری خوب اهمیت دارد. آزمون زیر برای اثبات این طراحی شده است که این مکانیزم‌ها تقریباً به‌طور عادی کار می‌کنند.

جدول 1 Chart 1 در صفحه 50 نقاطی را فهرست می‌کند که در آن‌ها می‌توان مکانیزم آوانس گریز از مرکز را آزمایش کرد. مشخصات بر حسب دور موتور (RPM) و درجهٔ میل‌لنگ موتور فهرست شده‌اند. این آزمون را به آسان‌ترین شکل می‌توان با یک دورسنج Tachometer و یک لامپ تایمینگ Timing Light مجهز به آوانس‌سنج تایمینگ Timing Advance Meter انجام داد. آوانس گریز از مرکز باید در حالی بررسی شود که شیلنگ (یا شیلنگ‌های) خلاء متصل به واحد آوانس خلائی جدا و مسدود شده باشد.

برای بررسی آوانس گریز از مرکز، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام روشن نگه دارید و علامت تایمینگ روی پولی را مشاهده کنید. باید تنظیم اولیه را نشان دهد (طبق برچسب زیر کاپوت). آوانس‌سنج تایمینگ صفر را نشان خواهد داد.
  2. موتور را در 1500 RPM کار دهید و آوانس‌سنج تایمینگ را آن‌قدر تنظیم کنید تا علامت دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. میزان آوانس را روی آوانس‌سنج بخوانید.
  3. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات جدول 1 در صفحه 50 باشد.
  4. موتور را در 2500 RPM کار دهید و مرحلهٔ b را تکرار کنید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخص‌شده در جدول 1 در صفحه 50 باشد.

برای بررسی آوانس خلائی، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. موتور را در دور آرام کار دهید، در حالی که شیلنگ (یا شیلنگ‌های) آوانس خلائی جدا و مسدود شده‌اند.
  2. یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به واحد آوانس خلائی متصل کنید و خلاء را تا نخستین نقطهٔ آزمون نشان‌داده‌شده در جدول 2 Chart 2 در صفحه 51 پمپ کنید. آوانس‌سنج تایمینگ را آن‌قدر تنظیم کنید تا علامت تایمینگ دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. میزان آوانس را روی آوانس‌سنج بخوانید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات نشان‌داده‌شده در جدول 2 در صفحه 51 باشد.
  3. مرحلهٔ b را برای هر نقطهٔ آزمون جدول 2 در صفحه 51 تکرار کنید.

3. فشار سوخت عادی در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است. فشار سوخت پایین می‌تواند با ایجاد وضعیت رقیق، باعث عملکرد ضعیف شود.

گیج‌های فشار سوخت و خلاء را نصب کنید و فشار را هنگام بروز وضعیت مورد شکایت مشاهده کنید. این کار را می‌توان با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C charging line به گیج فشار با یک تبدیل مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42x4) انجام داد. گیج خلاء باید با سه‌راهی در خط خلاء رگولاتور فشار Pressure Regulator قرار گیرد. شیلنگ‌ها را از محفظهٔ موتور به محلی هدایت کنید که بتوان گیج‌ها را از داخل خودرو خواند.

توجه — NOTE

این طول اضافی شیلنگ باید فقط برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمون سیستم سوخت باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر Analyzer J-25400 عرضه شده استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نخواهد کرد.

فشار سوخت پایین تحت بار نشانهٔ مشکل در تأمین سوخت است. فیلتر سوخت جمع‌شده (له‌شده) یا مسدود می‌تواند علت آن باشد. فیلتر را از این نظر بازرسی کنید. اگر فیلتر مسدود یا جمع‌شده نیست، تشخیص سیستم سوخت را همان‌طور که در صفحات 44 تا 49 شرح داده شده ادامه دهید.

اگر فشار سوخت عادی است، واحد کنترل الکترونیکی ECU باید به‌صورت آزمایشی تعویض شود.

تصویر 40
تصویر 40 figure 40

مصرف سوخت بالا (اقتصاد سوخت ضعیف)Poor fuel economy

1. دور آرام Idle Speed و تایمینگ جرقه Ignition Timing نادرست دو علت اصلی این مشکل هستند. پیش از هرگونه تشخیص بیشتر، این تنظیمات باید مطابق مشخصات انجام شوند.

2. عملکرد صحیح مکانیزم آوانس خلائی Vacuum Advance به‌ویژه برای مصرف سوخت مناسب اهمیت دارد. آزمون زیر برای اثبات این طراحی شده است که این مکانیزم تقریباً به‌طور عادی کار می‌کند.

جدول 2 Chart 2 در صفحه 51 نقاطی را فهرست می‌کند که در آن‌ها می‌توان مکانیزم آوانس خلائی را آزمایش کرد. مشخصات بر حسب درجهٔ میل‌لنگ موتور فهرست شده‌اند. این آزمون را به آسان‌ترین شکل می‌توان با یک دورسنج Tachometer و یک لامپ تایمینگ Timing Light مجهز به آوانس‌سنج تایمینگ Timing Advance Meter انجام داد.

برای انجام این آزمون، به‌صورت زیر عمل کنید:

  1. شیلنگ آوانس خلائی را جدا کنید و موتور را در دور آرام کار دهید. علامت تایمینگ روی پولی را مشاهده کنید. باید تنظیم اولیه باشد (طبق برچسب زیر کاپوت). آوانس‌سنج صفر را نشان خواهد داد.
  2. یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به واحد آوانس خلائی متصل کنید و خلاء را تا نخستین نقطهٔ آزمون نشان‌داده‌شده در جدول پمپ کنید. آوانس‌سنج تایمینگ را آن‌قدر تنظیم کنید تا علامت تایمینگ دوباره با تنظیم اولیه هم‌راستا شود. میزان آوانس را روی آوانس‌سنج بخوانید. تایمینگ باید در محدودهٔ مشخصات نشان‌داده‌شده در جدول 2 در صفحه 51 باشد.
  3. مرحلهٔ b را برای هر نقطهٔ آزمون جدول 2 در صفحه 51 تکرار کنید.

3. فشار سوخت بالا باعث می‌شود مقدار سوختی بیش از حد عادی از طریق انژکتورها Injectors تحویل داده شود. فشار سوخت عادی در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است.

4. فشار سوخت بالا توانایی پمپ شاسی Chassis Pump را ثابت می‌کند و مشکل را به خرابی رگولاتور فشار Pressure Regulator یا انسداد در شیلنگ برگشت محدود می‌کند. برای بررسی این قطعات، شیلنگ برگشت سوخت را از رگولاتور فشار جدا کنید و یک لوله بین رگولاتور و یک ظرف مناسب برقرار کنید. موتور را روشن کرده و فشار سوخت را مشاهده کنید. اگر فشار عادی باشد، خط برگشت مسدود است. اما اگر فشار همچنان بالا باشد، رگولاتور کنترل فشار را انجام نمی‌دهد (رگولاتور معیوب است).

5. نشتی در شیلنگ فشار مطلق منیفولد MAP باعث غنی شدن مخلوط می‌شود، زیرا سیگنال دریافتی توسط واحد کنترل الکترونیکی ECU را تغییر می‌دهد. برای بررسی شیلنگ MAP، شیلنگ را از بدنه دریچه گاز Throttle Body جدا کرده و یک پمپ خلاء دستی مانند J-23738 را به شیلنگ متصل کنید. خلائی معادل 15" در شیلنگ ایجاد کنید و افت آن را بررسی کنید. شیلنگ آسیب‌دیده را می‌توان بدون تعویض کل خط، جایگزین کرد.

شیلنگ خلاء رگولاتور فشار سوخت را نیز بررسی کنید، زیرا نشتی در این خط علاوه بر تغییر سیگنال MAP، فشار سوخت را نیز افزایش می‌دهد.

6. نشتی خلاء در بدنه دریچه گاز، همانند یک شیلنگ نشت‌دار، سیگنال MAP را تغییر می‌دهد. بدنه دریچه گاز، به‌ویژه محل اتصال بدنه دریچه گاز و آداپتور بدنه دریچه گاز Throttle Body Adapter را از این نظر بازرسی کنید.

7. مقدار بیش از حد EGR (گردش مجدد گازهای اگزوز) با نیاز به باز کردن بیشتر دریچه گاز برای دستیابی به عملکرد قابل قبول، باعث مصرف سوخت بالا می‌شود.

یک «بررسی سریع» quick check از عملکرد سیستم EGR باید به‌صورت زیر انجام شود:

  1. در حالی که موتور روشن است، دریچه گاز را به کار اندازید. با باز شدن دریچه گاز، دیافراگم باید بالا برود.
  2. در حالی که موتور در دور آرام است، دیافراگم EGR را با دست باز کنید. دور آرام باید ناهموار شود یا موتور خاموش شود. اگر کیفیت دور آرام تغییر نکند، نشان‌دهندهٔ مسدود بودن مجاری EGR در منیفولد ورودی است. به مرحلهٔ 8 مراجعه کنید.

مقدار EGR رسانده‌شده به منیفولد ورودی متناسب با اندازهٔ دهانهٔ واشر اوریفیس‌دار Orifice-Gasket واقع بین ترنسدیوسر و منیفولد است، شکل 6 Fig. 6. اندازهٔ اوریفیس را می‌توان از روی شکل شیارها (بریدگی‌ها)، همان‌طور که در شکل 7 Fig. 7 نشان داده شده، تعیین کرد. این شناسایی بدون باز کردن سوپاپ امکان‌پذیر است و باید در همین مرحله انجام شود.

8. همان‌طور که در بالا شرح داده شد، زمان‌بندی و مقدار گازهای EGR برای عملکرد صحیح حیاتی است. اگر «بررسی سریع» نشان‌دهندهٔ انسداد باشد، روش زیر باید اجرا شود. علاوه بر این، وضعیت انسداد جزئی نیز باید پس از تعیین «قطعات صحیح» در مرحلهٔ 7 بررسی شود. بدنه دریچه گاز را باز کرده و موارد زیر را بازرسی کنید:

  1. پورت سیگنال EGR در بدنه دریچه گاز (این همان پورت مستطیلی در دهانهٔ دریچه گاز سمت راست است که به نیپل بیرونی در سمت راست آداپتور بدنه دریچه گاز متصل است). این پورت را از نظر هرگونه تجمع کثیفی بازرسی و در صورت لزوم تمیز کنید.
  2. مجاری EGR در منیفولد ورودی، زیر بدنه دریچه گاز، باید عاری از پلیسه‌های ریخته‌گری یا تجمع رسوباتی باشند که جریان گازهای EGR به داخل دهانه‌های دریچه گاز را محدود می‌کنند.
  3. واشر پایهٔ بدنه دریچه گاز نیز باید بازرسی شود.

9. اگر تا این مرحله عیب قابل توجهی یافت نشده باشد، باید یک ECU جدید به‌صورت آزمایشی نصب شود.

تصویر 42
تصویر 42 figure 42

تشخیص ایستای سیستم سوخت — بخش 1Static fuel system diagnosis - Part 1

تشخیص سیستم سوخت که در بندهای زیر ارائه شده، عملکرد صحیح سیستم سوخت را تأیید می‌کند. این آزمون‌های ایستا Static Tests را باید تنها نیمی از تشخیص سیستم سوخت در نظر گرفت. آزمون‌های پویا Dynamic Tests که بلافاصله پس از این آمده‌اند، تشخیص سیستم سوخت را کامل می‌کنند. آزمون‌های ایستا تنها به اثبات این موضوع می‌پردازند که آیا سیستم سوخت توانایی عملکرد صحیح را دارد یا نه. آزمون پویا تعیین می‌کند که آیا فشار صحیح در ریل سوخت Fuel Rail حفظ می‌شود یا نه؛ یعنی آیا سیستم به‌درستی کار می‌کند.

این تشخیص، رویکردی به شیوهٔ «درخت تصمیم» decision tree برای مطالبی است که پیش‌تر به‌عنوان مرحلهٔ 17 از تشخیص با آنالایزر EFI Analyzer J-25400 منتشر شده بود. این روش برای زمانی در نظر گرفته شده است که آنالایزر از قبل متصل نشده باشد.

1. تمام مشاهدات فشار سوخت در این آزمون‌ها با گیج فشار سوخت آنالایزر J-25400 و فقط با شیلنگ همراه آن انجام می‌شود. شیلنگ اضافی قرائت‌های فشار سوخت را تغییر می‌دهد، هرچند مقادیر دقیق در حد حداقل نگه داشته شده‌اند.

2. پمپ سوخت Fuel Pump به‌طور عادی پس از روشن کردن سوئیچ جرقه (ON) به مدت یک ثانیه کار می‌کند، مگر اینکه موتور در حال استارت خوردن یا روشن باشد. مسئولیت این کنترل بر عهدهٔ واحد کنترل الکترونیکی ECU است.

کارکرد پمپ با گوش دادن به یک «زوزه» یک‌ثانیه‌ای پمپ شاسی Chassis Pump تأیید می‌شود. صدای پمپ داخل باک In-Tank Pump زیر صدای پمپ شاسی پنهان می‌ماند. در این مرحله می‌توان کارکرد آن را مفروض دانست.

3. اگر فشار سوخت ایجاد شود، باید حفظ شود. گیج فشار سوخت را از نظر افتی بیش از 5 psi در 2 دقیقه زیر نظر بگیرید. افت کمتر از این، نشان‌دهندهٔ آب‌بندی بودن سیستم سوخت است؛ به آزمون‌های پویا بروید.

4. افت فشار بیش از 5 psi در 2 دقیقه نشان‌دهندهٔ نشتی در سیستم سوخت است. اگر نشتی خارجی آشکاری وجود ندارد، شیلنگ برگشت سوخت را در محل رگولاتور فشار Pressure Regulator با فشردن ببندید (پینچ کنید) و سوئیچ جرقه را چند بار قطع و وصل کنید (ON—OFF—ON—OFF). شیلنگ فشرده‌شده نمایانگر محدودیتی است که به‌طور عادی رگولاتور فشار ایجاد می‌کند. اگر فشار حفظ شود، این نشان می‌دهد که رگولاتور قادر به ایجاد محدودیت نیست و اجازه می‌دهد فشار به باک تخلیه شود. این وضعیت نشان می‌دهد که تعویض رگولاتور لازم است.

توجه — NOTE

اگر با آزاد کردن شیلنگ فشار عادی شود، نشان می‌دهد ذرات خارجی‌ای که رگولاتور را از نشیمنگاهش دور نگه داشته بودند، به‌طور موقت پاک شده‌اند. اگر این ذرات بزرگ‌تر از آن باشند که به داخل شیلنگ برگشت بروند، در رگولاتور باقی می‌مانند و ممکن است باعث تکرار این مشکل شوند. از آنجا که راهی برای دانستن اندازهٔ آن‌ها وجود ندارد، رگولاتور باید در هر صورت تعویض شود.

5. اگر با فشرده بودن خط برگشت، فشار افت کند، ثابت می‌شود که فشار از طریق خط برگشت از دست نمی‌رود و یا از طریق پمپ شاسی به عقب برمی‌گردد یا از طریق یک انژکتور باز Open Injector. برای تعیین اینکه کدام یک از این مشکلات وجود دارد، با قطع و وصل کردن سوئیچ جرقه فشار ایجاد کنید و هر دو شیلنگ رفت (تغذیه) و برگشت را با فشردن ببندید. این کار فشار را در ریل سوخت محبوس می‌کند و اگر اکنون فشار افت کند، قطعاً از طریق یک انژکتور باز از دست می‌رود. بازرسی انژکتورها و شمع‌ها، انژکتورهای معیوب را مشخص می‌کند.

اگر با فشرده بودن هر دو خط فشار حفظ شود، خرابی سوپاپ یک‌طرفه Check Valve در پمپ شاسی مطرح است. در این وضعیت پمپ را تعویض کنید.

6. اگر پمپ‌ها کار می‌کنند اما هیچ فشاری روی گیج نشان داده نمی‌شود، شیلنگ برگشت سوخت را در محل رگولاتور با فشردن ببندید و سوئیچ جرقه را قطع و وصل کنید.

فشار سوخت بالا در حالی که خط برگشت فشرده است، نشان می‌دهد که پمپ شاسی قادر به ایجاد فشار است، اما رگولاتور قادر به ایجاد محدودیت نیست و اجازه می‌دهد فشار به باک تخلیه شود. این وضعیت نشان می‌دهد که تعویض رگولاتور لازم است.

توجه — NOTE

اگر با آزاد کردن شیلنگ فشار عادی شود، نشان می‌دهد ذرات خارجی‌ای که رگولاتور را از نشیمنگاهش دور نگه داشته بودند، به‌طور موقت پاک شده‌اند. اگر این ذرات بزرگ‌تر از آن باشند که به داخل شیلنگ برگشت بروند، در رگولاتور باقی می‌مانند و ممکن است باعث تکرار این مشکل شوند. از آنجا که راهی برای دانستن اندازهٔ آن‌ها وجود ندارد، رگولاتور باید در هر صورت تعویض شود.

7. فشار سوخت پایین (یا صفر) در حالی که شیلنگ برگشت فشرده است، نشان می‌دهد که پمپ‌ها به دلیلی نمی‌توانند فشار ایجاد کنند. خروجی پمپ داخل باک را با جدا کردن خط ورودی پمپ شاسی و قطع و وصل کردن سوئیچ جرقه آزمایش کنید (سوخت را به داخل یک ظرف مناسب هدایت کنید).

8. اگر هیچ سوختی از پمپ داخل باک پمپ نشود، یا سیم تغذیهٔ سبز تیره 14 14 dark green بین پمپ شاسی و پمپ داخل باک قطع است یا پمپ معیوب است. این سیم را بازرسی کنید و اگر عیبی یافت نشد، پمپ داخل باک را تعویض کنید.

9. جریان سوخت از پمپ داخل باک، عملکرد صحیح آن را تأیید می‌کند. خط ورودی پمپ شاسی را وصل کنید و خط خروجی آن را جدا کنید. سوئیچ جرقه را قطع و وصل کنید (سوخت را به داخل یک ظرف مناسب هدایت کنید). اگر مقدار زیادی سوخت پمپ نشود، پمپ شاسی را تعویض کنید.

10. از پمپ شاسی انتظار جریان سوخت زیادی می‌رود. اگر این جریان مشهود است اما هیچ فشاری در ریل سوخت نشان داده نمی‌شود، انسداد کامل خط تغذیهٔ سوخت مطرح است.

تصویر 44
تصویر 44 figure 44

تشخیص ایستای سیستم سوخت — بخش 2Static fuel system diagnosis - Part 2

1. تمام مشاهدات فشار سوخت در این آزمون‌ها با گیج فشار سوخت آنالایزر Analyzer J-25400 و فقط با شیلنگ همراه آن انجام می‌شود. شیلنگ اضافی قرائت‌های فشار سوخت را تغییر می‌دهد، هرچند مقادیر دقیق در حد حداقل نگه داشته شده‌اند.

2. پمپ سوخت Fuel Pump به‌طور عادی پس از روشن کردن سوئیچ جرقه (ON) به مدت یک ثانیه کار می‌کند، مگر اینکه موتور در حال استارت خوردن یا روشن باشد. مسئولیت این کنترل بر عهدهٔ واحد کنترل الکترونیکی ECU است.

11. اگر پمپ‌های سوخت در بازهٔ یک‌ثانیه‌ای کار نکنند، مشکل الکتریکی مطرح است. فیوز خطی 10 آمپر پمپ سوخت in-line fuel pump fuse را بررسی کنید (فیوز 20 آمپر EFI در خودروهای 1977 C). همچنین فیوز 20 آمپر «Gages-Trans» را در خودروهای 1977 C بررسی کنید. اگر فیوز سوخته است، فیوز را تعویض کنید، سوئیچ جرقه را در وضعیت ON قرار دهید و دوباره به صدای کارکرد پمپ گوش دهید.

12. اگر فیوز بلافاصله بسوزد، اتصال کوتاه در سیم‌کشی مدار #827 یا 120 مطرح است. تمام طول این سیم را بازرسی کنید، تعمیر کنید و دوباره آزمایش کنید.

13. اگر فیوز نسوزد، احتمال اتصال کوتاه متناوب همچنان وجود دارد. پیش از ادامهٔ آزمون، سیم‌کشی مدارهای #827 و 120 را بازرسی کنید.

اگر اکنون پمپ‌ها کار می‌کنند، تشخیص را از بخش 1 در بند «پمپ‌ها کار می‌کنند» “Pumps Operate” ادامه دهید.

14. از کار افتادن پمپ‌های سوخت با وجود فیوز سالم (تغذیهٔ ECU) نشان‌دهندهٔ مشکل در خروجی ECU یا هارنس سیم‌کشی است. وجود ولتاژ را در سیم سبز تیره 14 14 dark green (تغذیه) پمپ شاسی Chassis Pump بررسی کنید.

15. وجود ولتاژ در پمپ، مشکل را به پمپ شاسی یا سیم اتصال بدنه محدود می‌کند. اگر مدار اتصال بدنه (سیم و اتصالات) سالم است، پمپ شاسی را تعویض کرده و دوباره آزمایش کنید.

16. عدم وجود ولتاژ در پمپ شاسی، مشکل را به نبودِ خروجی ECU یا قطعی در مدارهای #827 و 120 بین ECU و پمپ محدود می‌کند. وجود ولتاژ را در ترمینال «C» کانکتور 10 راهه آبی در ECU با یک لامپ تست 12 ولت بررسی کنید (در حالی که کانکتورها همچنان وصل‌اند). این سیگنال خروجی ECU است و وجود ولتاژ در اینجا نشان‌دهندهٔ مشکل سیم‌کشی در مدارهای #827 یا 120 بین این نقطه و پمپ شاسی است. تعمیر کنید و دوباره آزمایش کنید.

17. عدم وجود ولتاژ در خروجی ECU مستلزم تأیید وجود سیگنال ورودی پیش از معیوب دانستن ECU است. وجود ولتاژ را در ترمینال «H» کانکتور 10 راهه آبی ECU بررسی کنید (در حالی که کانکتور همچنان وصل است). وجود ولتاژ در این ترمینال نشان می‌دهد که تعویض ECU لازم است. عدم وجود ولتاژ، مشکل را به قطعی در مدار #807 بین فیوز و ECU محدود می‌کند. همچنین فیوز 20 آمپر «Gages-Trans» را در خودروهای 1977 C بررسی کنید.

تصویر 46
تصویر 46 figure 46

تشخیص پویای سیستم سوختDynamic fuel system diagnosis

تشخیص سیستم سوخت زیر برای یافتن علت فشارهای کاری غیرعادی طراحی شده است.

1. گیج‌های فشار سوخت و خلاء را نصب کنید و فشار را هنگام بروز وضعیت مورد شکایت مشاهده کنید. این کار را می‌توان با اتصال یک شیلنگ شارژ کولر A/C charging line به گیج فشار با یک تبدیل مناسب (مانند کانکتور Weatherhead #42x4) انجام داد. گیج خلاء را با یک سه‌راهی در خط خلاء رگولاتور فشار Pressure Regulator قرار دهید. شیلنگ‌ها را از محفظهٔ موتور به محلی هدایت کنید که بتوان گیج‌ها را از داخل خودرو خواند.

توجه — NOTE

این طول اضافی شیلنگ باید فقط برای پایش فشار سوخت استفاده شود. برای آزمون قطعات باید از شیلنگ کوتاهی که همراه آنالایزر Analyzer J-25400 عرضه شده استفاده کرد، زیرا طول اضافی، پاسخ گیج را به اندازهٔ کافی دقیق نخواهد کرد.

فشار سوخت عادی در شکل 1 Fig. 1 نشان داده شده است.

2. فشار سوخت بالا تنها می‌تواند ناشی از انسداد در شیلنگ برگشت یا خرابی رگولاتور فشار باشد. برای تعیین اینکه کدام وضعیت وجود دارد، خط برگشت را با یک تکه شیلنگ که تا باک سوخت برمی‌گردد دور بزنید (بای‌پس کنید) و خودرو را با رانندگی ارزیابی کنید (اگر فشار در دور آرام بالاست، رانندگی لازم نیست). اگر اکنون فشار سوخت عادی است، انسداد در خط برگشت است. اگر همچنان فشار بالا وجود دارد، رگولاتور معیوب است.

3. بسیاری از وضعیت‌های مورد شکایت می‌توانند ناشی از فشار سوخت پایین باشند. فشار پایین می‌تواند به این دلیل ایجاد شود که سیستم تحویل سوخت قادر به تأمین حجم سوخت مورد نیاز در شرایط بار نیست. این امر ناشی از خرابی جزئی در داخل سیستم است که مانع می‌شود رگولاتور محدودیتی به اندازهٔ کافی کوچک برای بالا بردن فشار سوخت ایجاد کند. در نتیجه انژکتورها Injectors نمی‌توانند سوخت کافی تحویل دهند.

4. انسداد در خط تحویل سوخت Fuel Delivery Line می‌تواند با محدود کردن مقدار سوخت در دسترس در ریل سوخت Fuel Rail باعث فشار پایین شود. این خط را از نظر پیچ‌خوردگی یا انسداد بازرسی کنید. انسداد در فیلتر سوخت ناشی از جمع‌شدن (له‌شدن) یا آلودگی فیلتر نیز باید به‌عنوان بخشی از بازرسی خط تحویل در نظر گرفته شود.

5. فشار پایینِ تولیدشده توسط پمپ‌ها می‌تواند ناشی از از کار افتادن پمپ داخل باک In-Tank Pump باشد. این وضعیت اجازه می‌دهد سیستم در دماهای محیطی متوسط به‌طور عادی کار کند، اما در دماهای محیطی بالا دچار اشکال شود. سیم سبز تیره 14 14 dark green بین پمپ شاسی Chassis Pump و پمپ داخل باک و همچنین سیم اتصال بدنه را بازرسی کنید. اگر عیبی یافت نشد، پمپ داخل باک را تعویض کرده و دوباره آزمایش کنید.

6. اگر فشار سوخت همچنان پایین است، پمپ شاسی را تعویض کرده و دوباره آزمایش کنید.

تصویر 48
تصویر 48 figure 48